İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tirildi

18
geçiş
6,7
milyonda
14.093.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig15203,9
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,73
DLT D 0,00
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tirildi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳutun33910,7510,491,7337,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tirildi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
KB 1413 ḳapuġda tirildi ḳalın aç böri / ay ilig ḳoyuġ kel küḍezip yorı
KB 3070 tirildi ögi hem ḳoyuldı bilig / bolu birdi ewren uzadı elig
KB 5152 ḫazine ḫasem sü iḍisi bolup / tirildi bir ança tilekin bulup
KB 6329 ol andaġ tirildi tükedi ajun / taḳı ḳaldı artıp ay ḳılḳı tüzün
KB 1057 otaçı tirildi tamur kördiler / ol ig kem ne ermiş ayu birdiler
AH 237–240 … ı er biligni yete bildi kör anın sattı malın sėna' aldı kör tirildi ulamsız ulamı bolup ajunda at eḍgü ḳoḍup bardı kör
KB 5370 tirildi tümen miŋ talu köp titir / yazıda ḳalın yond aḳurda ḳatır
KB 3096 tirildi bir ança yorıdı bu yaŋ / böri toḳlı birle ḳozı boldı teŋ
DLT III, 5 Ḳurt ḳuş ḳamuġ tirildi / Erkek tişi tirildi / Ögür alıp tarıldı / Yınḳa yana kirgüsüz
KB 5389 közi suḳḳa tütmez bu dünya bütün / barı tap tigüçi tirildi ḳutun