İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

toġmış

7
geçiş
2,6
milyonda
27.719.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Uigurica I-IV2316,9
Kutadgu Bilig227,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
U D 0,00
KB D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: togmış) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sün3213,4216,141,7364,9
emti31412,1913,331,7350,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“toġmış” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (7) →
Mait … tınlaġlaraġ kntü et’özin ḫua yawışġu töltek-lig edgü yıdın toġmış ew barḳ-ça saḳınıp ol tınlaġlaraġ kigürüp isinü olu[ru]rça …
U II, T. II Y 42.-74–78 … saġındım baya ḳı-a toġmış kün tŋri emti sün öneti tiŋürki-e toġmış özümz emti sün yılımz yaşımız yėtdi
Mait … u uluş-larda alḳu iştilür .. ol tıltaġın üç tamuluġ özlerde toġmış tınlaġlar alḳu ozarlar ḳut<r>ulur-lar ..
U II, T. II Y 42.-74–78 … luġ ḳızım ḳutad oġlum turmış inçe saġınç saġındım baya ḳı-a toġmış kün tŋri emti sün öneti tiŋürki-e toġmış özümz emti sün yıl …
Mait … eçek bėrle ḳatı ḳarı yaġıtur-lar ḳut ḳolu alḳış alḳayu yaŋı toġmış bodiswtḳa yükünürler (.)
KB 1072 sewinçin toġar erdi toġmış künüm / künüm batġalır teg yarumaz tünüm
KB 3528 yalıŋ toġmış er kör yalıŋ barġu ol / nelük dünya tirmek yana ḳoḍġu ol