İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uġan

32
geçiş
11,9
milyonda
8.882.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası20525,0
Kutadgu Bilig795,2
Atebetü’l-Hakâyık51.812,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,76
KB D 0,63
AH D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ugan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 20 geçiş  ↔  KB 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: uġan

KuT 20 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: uġan

KB 7 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: uġan

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
küçlüg96711,5410,473,00114,2
bilgen31009,548,301,7328,7
taŋrı109098,446,863,1475,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“uġan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
KuT T. 33/84a3 … sedin kökler içinde hem yerler içinde ol erür bilgen küçlüg uġan
KuT T. 36/5a2 … ar taŋrı ol dost ol tirgüzer ölüglerni ḳamuġ neŋ üze küçlüg uġan ol
KuT T. 29/30a2 … sizde aḍın ziyan ḳılmaz siz aŋar nerse taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol
KuT T. 38/93b3 … l ḳılġıl bizni nurumıznı yarlıḳaġıl bizni sen ḳamuġ neŋ üze uġan sen
KB 6494 küḍezsü uġan teŋri imanımız / kötürsü bu fitne bela isiz iz
KuT T. 26/90a3 … sizni ey boḍun keldürgeti öŋinlerni erür taŋrı anıŋ üze ol uġan
KB 2 üküş ögdi birle tümen miŋ sena / uġan bir bayatḳa aŋar yoḳ fena
KuT … fürḳan küninde iki cemʿ ḳarışmışı künde taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol
AH 449–452 aya hukmin ajun tapa üggüçi yirip munı birer yana öggüçi uġan hukmi birle kelür kelgen iş anıŋ ėmri birle teger teggüçi
KuT T. 38/20b1 … arla[r] yalavaçlarını kimnüŋ üze tilese taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan turur