İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uḳmaz

7
geçiş
2,6
milyonda
27.766.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,33
Mait D 0,00
KuT D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ukmaz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sizler44328,228,802,0041,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“uḳmaz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (7) →
Sek (Ia) bilgeler alḳu munı bilmez uḳmaz ötgürü umazlar taḳı yme
KuT T. 37/35bb3 … nda burun munu ayurlar: kend[ü] hased ḳılur siz bizke kendü uḳmaz erürler meger azḳına
Sek (Ia) ---bilmez uḳmaz kim mniŋ aşnuḳı ajunta ḳılmış öz ḳılınçım
KuT T. 32/38b3 … i hem anıŋ bezeki ol kim taŋrı üskinde yaḫşıraḳ hem baḳi ap uḳmaz mu sizler
KuT T. 35/10a2 … ıḍıldı sizke iḍiŋizdin kelmezde aşnu sizke ḳın nagah sizler uḳmaz sizler
Mait tütrüm teriŋ yörüg--ler taḳı uḳmaz.. siz yine ne üçün bilge baḳşıḳa ... -unça şastrlar yörügin …
KuT T. 34/37b3 138 hem tünle uḳmaz mu sizler