İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yükin

12
geçiş
4,4
milyonda
19.000.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV2316,9
Kutadgu Bilig8108,7
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
KB D 0,64
DLT D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yükin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yükin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
U III M. 225-2 … naḳ-ḳa kirip aġı-barım-ḳa tegip baġın sesip busin alıp aŋın yükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavış-sız …
KB 3198 esen barmu erki et öz inçlikin / negü teg yüḍer erki öḍlek yükin
U III M. 225-2 … rım-ḳa tegip baġın sesip busin alıp aŋın yükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavış-sızın yaşıḳıp adınlar- …
DLT I, 210 … irip boşuttum / Tawar yuluġ taşuttum / Eren essin eşüttüm / Yükin barça özi çıġdı
KB 2183 vezir ol yüḍügli bu begler yükin / vezir ol bekütügli beglik kökin
KB 4204 ḳalı teŋrilik iş tutunsa özüŋ / yükin yüḍ açıḳ ḳılma tügme yüzüŋ
KB 1785 sen ök bir maŋa küç ḳamuġ eḍgüke / elig asraḳılar yükin yüḍgüke
KB 4264 bu iş tuş yükin yüḍ sıma köŋlini / sözümni unıtma küḍezgil munı
KB 4528 küçinge teŋeşi yüḍürgil yükin / ayıtġay seniŋdin bayat erkligin
KB 3582 anıŋda basa kör oġul ḳız turur / oġul ḳız yükin yüḍmek emgek erür