İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yanar

35
geçiş
13,0
milyonda
8.262.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2510,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,33
DK D 0,49
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yanar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bağrum5711,9312,752,2483,4
görinmez5911,8612,392,2479,5
bigüm3611,2312,231,7346,8
âteşe32068,677,131,7223,8
âteş43638,366,731,9829,5
oğul32708,336,741,7222,2
zîrâ33.5894,763,011,527,3
içinde34.2734,512,761,486,4
gibi34.6054,412,651,466,0
on35.4774,162,401,405,1
bin412.2673,411,651,363,7
ammâ315.2292,690,920,821,0
ve7147.9190,63-1,13-3,166,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yanar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (35) →
EÇS VI 150a … ıhrâk edüp biz vardıkda dahi niçe evler alev ber-alev olup yanar idi. Ve ba‘zı kullede kapanan ümmet-i Muhammedler hakîri gö …
EÇS V 37a "Bulduğunuz ba‘zı şey’leri âteşe bırağın görün yanar mı?" dediler.
DK IV 56 … rımışça göksümde südüm oynar yaluŋuzça oġul görinmez baġrum yanar yaluŋuz oġul ḫaberin ḳazan digil maŋa dimez olur-iseŋ yana …
EÇS IV 375a … vkânî taşları cümle seng-i hârâdan enkâzlardır kim ne âteşe yanar ve ne kırılır ve ne fenâ bulur. Bir gûne seng-i hârâdır kim …
EÇS X Y168a–Y168b … im ve tahîne yerler. Ve her gece niçe bin batman zeyt-i hâr yanar. Bâ-husûs mevlûd geceleri ve Ramazân geceleri ve bu muhtesi …
DK IV 66 … ra başum ḳarışı ṭutsun ḳazan seni bir bigüm görinmez baġrum yanar
EÇS VII 177a … ez, yine alarkadan cevelân ve hamleler eder, ammâ kanatları yanar deyü gelmez" dediler.
KuT T. 36/36a3 … ar ol kim kökler içinde ol kim yerler içinde bilgil taŋrıḳa yanar işler
EÇS IV 396a … Semif semif senindir!" deyüp gâ’ib oldu ammâ elim âteş gibi yanar. Elime bakdım işte doksan yedi yıldır ol hasıra yapışalı iş …
DK VI 84 bigüm görinmez baġrum yanar aġız dilden bir ḳaç kelime ḫaber maŋa ḳara başum ḳurban ols …