İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

öldi

31
geçiş
11,5
milyonda
9.121.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig20271,9
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı8246,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,72
AH D 0,00
DK D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: öldi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ataŋ41311,5411,712,0058,4
turu34410,369,531,7333,9
ḳaldı3669,998,951,7331,4
tirig41009,978,772,0040,9
isiz31778,887,531,7225,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“öldi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
KB 1793 ataŋ öldi ḳaldıŋ sen oġlan kiçig / kiçigke beḍüktin bolur yol keçig
KB 1552 ataŋ öldi erse ata men saŋa / atalıḳ ḳılayın oġul bol maŋa
DK V 4 … yaḫşı hub yigit şayru düşmiş idi allah emri-y-ile ol yigit öldi kimi oġul diyü kimi ḳartaş diyü aġladı
DK XII 33 … k diyü çoḳ aġladılar ḳazanuŋ elin öpdiler sen ṣaġ ol beyrek öldi didiler nāmerd ṭayıŋ al eylemiş oḳıyuban bizi aldılar vardu …
DK V 6 yaḫşı yigidümüz öldi aŋa aġlaruz didiler delü dumrul aydur mere yigidüŋüzi kim ö …
KB 4328 telim ḫalḳlar öldi bu boġzı üçün / ḳara yir ḳatında yiyür ot öçün
KB 6294 tözüke turur bu ölüm kelgü kün / ol öldi sen emdi ölümke anun
KB 4835 neçe miŋ tirig öldi tulup batur / biziŋ kelgümizni küḍezip yatur
KB 1579 ata öldi erse oġul bar tirig / birisin yitürdüm tutayın birig
KB 1137 ajunda ölümdin ḳatıġraḳ ḳayu / toġuġlı kişi öldi mundaġ ayu