İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ır

7
geçiş
2,6
milyonda
27.651.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
Mait D 0,39
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimŞUMaitKBEÇSToplam
ır15·17
ir·21·3

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ır) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oyun52712,2313,122,2482,4
üni42711,9112,802,0063,9

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (7) →
EÇS VII 21b … luturyanî boruları ve nâkûs ve tablların çalarak ve ırlanda ır ırlayarak bilâ acele âheste âheste reviş ile sürü sürü domu …
Mait … ? = 46⟧ -ta aġı(rladaçı) tapıgçı.. t(ört) ... yıŋaḳtın oyun ır üni ėşitilür kök kalıḳdın hua çeçek yaġar teŋriler lular er …
Mait … şudawas [tn]gri yirinteki tŋriler or- duları ırġal-ur oyun ır üni yaŋḳ-urar .. tŋri ḳ[atunla]rın(ı)ŋ urşlışmaḳ külüşmek ü …
ŞU G 12 (...) -miş .... rV toġurġug keçürü b ... ır o/ul .. o/u . g sançdım .. s [ḳaıi]uḳ basmıl ... o/u tėrili …
Mait … bolur .. ötrü tört buluŋ yıŋaḳ yaruyur (.) kök ḳalıḳda oyun ır üni iştilür (.) ul-uġ küçlüg luular yumş[aḳ] emraḳ ünin kök …
Mait … sank]i sanınça tŋrilerneŋ [meŋilig tıltaġ turġur]ġuluḳ oyun ır oynu-[ŋuzlarda meniŋ] ürmiş bir labay üni [yėgedti utdı ers …
Mait üstün kökte altın yaġızta oyun ır altunluġ küwrügler üni yaŋ-ḳurar .. ara ara namo but ḳılmaḳ …