İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ıt

12
geçiş
4,4
milyonda
18.970.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Kutadgu Bilig8108,7
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
ŞU —
KB D 0,51
DLT D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKŞUAbhUKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
it··11221·22938
ıt11···82···12

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ıt) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
arslan33088,268,101,7327,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
KB 4548 ew almaḳ tilese ay ıt ḳoşnısın / yir almaḳ tilese ayıtġıl suwın
KB 2048 ḳalı bolsa arslanḳa ıt başçısı / ol arslan bolur barça ıt saḳışı
BK G 10 bunça : ḳ(a)zg(a)n(ı)p : ḳ(a)ŋ[(ı)m k](a)g(a)n [ı]t yıl : on(u)nç (a)y : / (a)ltı ot(u)zḳa : uça : b(a)rdı :
ŞU B 2 … nunç ay ėki yaŋıḳa bar[dı]m t (...) a/a tėmişi ö/ü l .. y1ı It .... m .. r o/u gö/üslç…a toḳıdım tüşdim anta karu basmıl ḳ …
KB 1077 ne eḍgü ne ıt erdi bu devlet kelip / yana barmaz erse tilekçe yelip
KB 6194 kimi ḳoḍtı erse ay ersig urı / kerek bolsun ıt kerek kök böri
KB 2047 kör arslan bolu birse ıtḳa başı / bu ıt barça arslan bolur öz tuşı
DLT III, 232 ḳuş balası ḳusunçıġ, ıt balası oḫşançıġ
KB 6366 yolın ḳısmasa ḳuş meŋin eḍlemez / semiz bolsa ıt toḳ awın awlamaz
KB 2048 ḳalı bolsa arslanḳa ıt başçısı / ol arslan bolur barça ıt saḳışı