İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şakimun

8
geçiş
3,0
milyonda
25.334.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Manichaica I-III1485,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
KİP D 0,00
Mait D 0,39
Man D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimHuastKİPMaitManToplam
şaḳimun··12·12
şakimun11518

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şakimun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
burḫan53049,049,442,2355,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“şakimun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
Mait . . . özte yaşta irinç . . . şakimun burḫan şazinın-. . . [e]mgekin ḳızġanmış ed tawa[r] . . . b …
Mait anta kin saamnu tŋri ötügiŋe tŋri tŋrisi şakimun burḫan çap(a)li atlġ yėmişlikte ölümlüg şmnuġ utup isig özi …
Man II D 173a2-440–444 … evinçlig ögrünçlüg T II D 173a2 : U 168 Seite 1 / bitilti şakim(u)n bolarım
Mait … . . . . . . ḳ[atı]ġlanulluḳ işlerde . . . [kaşip] burḫantın şakimun [burḫantın] . . . . . . burḫanlardın . . . . . . tınlġlar[ı …
Mait … ŋre ödte aşok [at]laġ sögüt ünmiş erti (.) kim öŋre tübinte şakimun burḫan toġa yrlıḳadı .. ol oḳ ḳutluġ yir orunta tŋri tŋrisi …
Mait inçip yme şakimun [burḫan şazi-] nınta buyan [edgü ḳılınç ḳı]lmış . . .
Huast II Y. 59-7–14 … nlig uzun-tonluġ-ḳa yaztım yaŋıltım erser .. azo v(a)rḫarda şakimun burḫan yėrin artatdım erser .. yaza yaŋılu yekke içkekke yı …
KİP 168 bir ülüşin teŋri şakimun burḳanḳa tutdı