İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adem*

14 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
79
geçiş
29,3
milyonda
14
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası32840,0
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,76
KB D 0,00
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: adem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
semâvât42510,309,422,0044,9
perilerdin3410,2111,641,7345,7
törüttimiz31210,0810,061,7336,7
vücûda71719,847,452,6358,7
tegse3729,357,471,7225,3
arz53478,595,942,2031,5
mu32058,445,971,7019,0
diyârı89947,935,102,7541,2
kün35317,334,591,6613,4
gidüp32.6815,152,261,374,7
elli32.7455,122,221,364,5
oldu33.3614,841,931,283,6
olup717.2813,720,791,121,8
u717.4343,710,781,101,7
bin412.2673,410,480,560,4
ü311.2953,110,180,200,0
ile623.7693,040,110,180,0
dahi313.1862,89-0,04-0,050,0
ve14147.9191,63-1,31-5,5216,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (79) →
KuT T. 30/21b1–3 … aydı seniŋ iḍiŋ feriştelerke: men törütteçi men bir yaŋluḳ ademini ḳuruġ balçıḳdın kök tınçımış livadın
EÇS IX Y379a … etmiş adım ulu yol ile giden âdemleri temâşâ etsen gûyâ bir adem oluğu evc-i semâya urûc edüp çekilmede. Ve cümle mâl katâr …
EÇS II 220b–221a … e ve şemme ve mülevven kâyinâta kim bu abd-i hakîri diyâr-ı ademden vücûda getürüp tâ‘ât [u] ibâdât etmeğe me’mûr etdi kim âyet …
EÇS II 301b–302a … işdir. Ol Cenâb-ı Kahhâr'dan korkarım kim cemî‘î mevcûdât-ı ademden vücûda getirdi. Anın emrin sımayup bâde içmenem" dedikde he …
EÇS IX Y87b … lenddir kim Hâlık-ı kevneyn hitâb-ı kün ile arz [u] semâvât ademden getirelden beri bu kûhun tâ zirve-i a‘lâsında selc, berf ve …
KuT T. 31/88b3 117 aydımız: ey adem her-ayine bu yaġı erür saŋa hem seniŋ cüftüŋe çıḳarmasun-a …
EÇS IX Y258a … edüp isyân eden bir dem emân bulmayup ol dem dem-beste olup adem râhına revâne olur. Hemân hidmet-i şehriyârîye gelüp cümle …
KuT T. 34/83a1 8 ḳaçan tegse ademiḳa bir ḳor yas ündeyür iḍisiŋe yanıġlı aŋar yana ḳaçan bėrse a …
EÇS VIII 326a … kadd [ü] kâmet âdemleri olmaz. Ekseriyyâ iki endâze kaddli ademlerdir.
KuT T. 27/31b1 … z. ayġıl: nelük ḳınar sizni yazuḳlarıŋız birle kendü sizler ademi siz andın kim törütti yarlıḳayur kimni tilese hem ḳınayur k …