Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 87 | 35,5 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: akar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| dîvâne | 5 | 59 | 10,13 | 8,36 | 2,23 | 48,4 | |
| coşkun | 3 | 9 | 10,00 | 10,34 | 1,73 | 38,1 | |
| kan | 8 | 268 | 9,53 | 6,85 | 2,80 | 60,5 | |
| sudur | 3 | 140 | 8,76 | 6,38 | 1,71 | 20,7 | |
| suları | 3 | 307 | 7,96 | 5,24 | 1,69 | 16,0 | |
| su | 9 | 1.367 | 7,66 | 4,67 | 2,88 | 41,2 | |
| hayât | 5 | 787 | 7,55 | 4,62 | 2,15 | 22,5 | |
| dâ’imâ | 3 | 548 | 7,27 | 4,41 | 1,65 | 12,6 | |
| sehel | 3 | 552 | 7,27 | 4,40 | 1,65 | 12,6 | |
| mertebe | 3 | 674 | 7,01 | 4,11 | 1,63 | 11,5 | |
| nehri | 18 | 4.985 | 6,86 | 3,81 | 3,94 | 62,0 | |
| âbı | 7 | 1.989 | 6,79 | 3,77 | 2,45 | 23,7 | |
| hikmeti | 3 | 976 | 6,53 | 3,57 | 1,59 | 9,4 | |
| gibi | 12 | 4.605 | 6,39 | 3,34 | 3,12 | 34,1 | |
| tarafı | 3 | 1.314 | 6,13 | 3,15 | 1,54 | 7,8 | |
| cereyân | 3 | 1.356 | 6,09 | 3,10 | 1,53 | 7,6 | |
| tâ | 5 | 2.673 | 5,89 | 2,86 | 1,93 | 11,2 | |
| aşağı | 3 | 1.635 | 5,84 | 2,83 | 1,49 | 6,6 | |
| dörd | 3 | 2.061 | 5,52 | 2,50 | 1,43 | 5,5 | |
| yine | 8 | 7.372 | 5,14 | 2,07 | 2,16 | 10,9 | |
| gâyet | 3 | 3.851 | 4,64 | 1,59 | 1,16 | 2,6 | |
| cânibi | 3 | 5.646 | 4,10 | 1,04 | 0,89 | 1,3 | |
| deyü | 3 | 6.007 | 4,01 | 0,95 | 0,84 | 1,1 | |
| ammâ | 7 | 15.229 | 3,90 | 0,83 | 1,16 | 2,0 | |
| andan | 4 | 8.948 | 3,86 | 0,79 | 0,85 | 1,0 | |
| üç | 3 | 7.163 | 3,76 | 0,70 | 0,67 | 0,6 | |
| dahi | 4 | 13.186 | 3,30 | 0,23 | 0,30 | 0,1 | |
| üzre | 3 | 11.889 | 3,04 | -0,03 | -0,04 | 0,0 | |
| ve | 35 | 147.919 | 2,95 | -0,12 | -0,53 | 0,3 | |
| cümle | 5 | 21.197 | 2,94 | -0,13 | -0,21 | 0,0 | |
| ile | 3 | 23.769 | 2,04 | -1,03 | -1,81 | 2,0 | |
| edüp | 3 | 23.957 | 2,03 | -1,04 | -1,84 | 2,0 |
Hemen solunda
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
akar* ile tüm bağlamlar →“akar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (87) →| EÇS II 279a–279b | … reyân eder bir sudur. Sayf u şitâda dâ’imâ kırmızı kan gibi | akar | kanlı sudur. Hatta bu hakîr, bu mahalde atımla karşu tarafd … |
| EÇS V 127a | … bârgîrleri, ya‘nî kirâ bârgîrleri bulduk, ammâ birinden kan | akar | . Dahi ileri vardık. Birkaç âdem leşleri yatır, ammâ biri di … |
| EÇS VI 87b | … lâd-ı merrîh-sıfat dest ber-şemşîr olup ceng etmeğe su gibi | akar | kavimdirler. |
| EÇS VIII 248a | … yukaruya cereyân etmededir, ammâ katı yaydan ok çıkar gibi | akar | . Ve sabâhdan öyleye dek cânib-i garba akar. Ve öyle vaktind … |
| EÇS IV 295a | … lâ nazîri yokdur. Eyle âbdâr emrûdlardır kim şırası şır şır | akar | ve âlusı ve âluvı ve zendisi gâyet latîf ter olduğundan asl … |
| EÇS VII 94b | … eyn olup balıkların izdihâmından Tuna üzre sehel balık yağı | akar | . Tâ bu mertebe esmâkların izdihâmı olup mezkûr Baba Sultân' … |
| EÇS VIII 277b | … den matar-ı rahmetin bir katresi hebâya gitmeyüp sahrîclere | akar | . |
| EÇS VIII 369a | Ve bu çârsû içinde gölden bir kol su dahi | akar | . Anın üstünde bir ağaç cisir dahi var. İmâret ve medresesin … |
| EÇS VIII 206a | … ı acîb var. Kırk yılda bir Kadr gecesinde tâ sabâha dak süd | akar | , Zindel Baba çeşmesi derler temâşâgâh-ı garîbdir. |
| EÇS VI 64b | … ya‘nî gulibeti'r-Rûm askeri bu cisir üzre gece ve gündüz su | akar | gibi âdem deryâsı akup mevc ü mevc ve fevc ü fevc ve sâf sâ … |