İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

akl*

42 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
534
geçiş
197,9
milyonda
42
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Manichaica I-III2971,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi531216,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
Man D 0,33
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aklı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
görenin424611,219,176,47514,9
perîşân4617311,067,396,74393,8
arasto353810,979,185,91430,7
başından3411410,757,565,80300,1
başımdan212710,268,944,57242,3
gider3960110,145,366,09216,3
âdemin294019,995,515,27167,2
gitdi243579,795,414,78134,8
kulu181879,685,934,17114,3
gidüp612.6819,283,857,27213,6
aristo10169,228,623,15107,8
başıma9648,956,472,9764,3
hakîrin133328,944,633,4659,0
gören101438,925,473,0956,9
başımızdan8108,918,982,8293,2
özge8148,908,502,8284,1
temâşâdır91228,815,542,9452,2
varat81398,615,182,7542,4
eğre81458,595,122,7541,7
kızıllı6108,508,572,4463,9
kuluna6368,436,722,4345,0
harâcı6828,325,532,4034,7
kâsırı558,259,302,2364,5
defâtiri598,248,452,2352,1
müdebbir61308,214,872,3729,2
gözünde5208,217,302,2242,0
kullarının5268,196,922,2239,1
kayd72528,194,132,4927,1
deyince83668,193,792,6227,3
gülmeden5358,176,502,2135,9
sâyir5578,115,792,2030,8
üçüncü73228,073,782,4523,8
olur536.0128,052,485,9795,8
dördüncü62098,054,182,3123,6
çâk5968,025,042,1725,5
gördükde51088,004,872,1624,3
başına85367,943,242,5321,7
elsinetü’lhalk447,939,302,0051,6
mütekâ‘idîn467,928,722,0044,0
deşîşe497,928,131,9939,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (534) →
EÇS III 110a–110b … bûbe niçe âfitâb [ü] âfitâbe cüvânlar cem‘ olur kim görenin aklı gider, özge temâşâdır. Bu mısra‘ı anların hakkındadır. Husû …
EÇS III 20a … Tâ bu mertebe Hâtem-i Tayy ve Ca‘fer-i Bermekî bir vezîr-i akl-ı Aristo idi. Âhir sene (---) târîhinde kubbe altında dîvân-ı …
EÇS IX Y149a Evsâf-ı kal‘a-i Akliman
EÇS III 40a … i Dürüzî ve kavm-i Timâni ve Yezîdî ve Mervânî ve Hubarî ve Aklı ve Kızıllı ve Zeydânî ve Nusayrî ve Tatkî ve Kanağî ve Şihâ …
EÇS VII 32b … nra anın içün geçit başında amâr olup iskelesi Budin kuluna aklâm olmuşdur.
EÇS III 29b … liyâ'm! Allah âsân getire. Der-i devlete yolcusun!" dedikde aklım başımdan gidüp ne çâre "el-Emrü emrüküm" deyüp ol gice Murt …
EÇS VI 21a Bu kerre aklım başımdan gidüp küffâr ile alt üste gelüp çakşır ve don ve u …
EÇS IX Y184b … er kuşak ve serlerinde Kızıllı kavminin kırmızı mukaddem ve Aklı kavminin beyâz destâr ve beyâz serbend sararlar. Dağda ve b …
EÇS VI 11b … kal‘a-i Varat feth olaldan bu varoşların çoğu Varat kal‘ası aklâmı tahrîr olunup cümle birov hâkimleri tahsîl olan mâlları Var …
EÇS IV 287a deyüp okudukda aklı gidüp "Evliyâ'm elbette birini bana cabalarsan." dedi. Hakî …