İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ali

194
geçiş
71,9
milyonda
1.680.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
56
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19178,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,10

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKTKİPSekMaitAbhUTTKuTKBAHDKEÇSToplam
âli·············2.5872.587
alî·············1.8991.899
âlî·············944944
ali····1····1··1191194
alı1411·182133·9539
‘ali··········11··2
âlı·············11
‘alî·············11
‘âli·············11
‘âlî·············11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ali) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
serdâr4453310,957,176,59354,6
serasker101910,599,843,16123,0
çatrapatra71110,1310,112,6490,1
kuzu91089,937,182,9872,5
tabyası81129,746,962,8161,9
paşa’dan81779,466,302,7954,4
köse5749,266,882,2238,1
paşa’ya188649,125,184,1394,8
düldülsüvâr3118,918,891,7331,9
mütekâ‘id3248,827,761,7226,7
dîv3488,676,761,7222,4
kolundan3528,646,651,7121,9
ağa’yı41398,625,641,9623,6
leve3578,616,521,7121,3
paşa’yı74548,474,742,5532,7
ağa232.0508,394,294,5593,6
haberi41978,395,141,9420,8
sâhibü’lhayrât31178,305,481,6917,0
balı42328,274,911,9319,5
hil‘ati42388,254,871,9319,3
ağa’nın31338,235,291,6916,2
bosna42488,214,811,9319,0
fermân64938,164,402,3325,3
paşa’nın87468,124,222,6831,8
paşa829.4788,123,918,45296,0
beğ141.4758,104,043,5152,4
serdârı79287,683,712,4423,2
kethudâ33157,594,051,6311,2
mahallesi44857,593,841,8613,9
efendi111.7107,563,483,0233,2
hacı45617,443,631,8412,8
budin45867,393,571,8312,5
eydir46907,213,331,8011,3
askeriyle35327,083,291,568,3
hüseyin49256,872,911,739,2
kal‘asın36506,863,001,527,3
hân’ın36536,863,001,527,2
yeniçeri51.2396,842,811,9210,9
câmi‘i164.6376,762,583,3330,8
gâzî41.2456,512,481,647,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ali” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (194) →
EÇS VI 89b Bu kantara-i garîb ve acîb Budin kal‘asının Ali Paşa tabyası önünde nehr-i Tuna üzre kâmil yetmiş pâre tomb …
EÇS VI 6b … olup âheste âheste gitmede, ammâ bu haber-i mûhişden Serdâr Ali Paşa hazz etmeyüp bu mahalde Seydî Ahmed Paşa'yı katl etdiğ …
EÇS VI 173b … üleymân Hân'ın hil‘ati yenlerin za‘ferân sürülmüş elleriyle Ali Ağa geyüp Süleymân Hân'ın başında yine âdet-i kadîmesi üzre …
EÇS VI 132b–133a Bu kal‘a kurbunda Serdâr Ali Paşa'dan haber geldi kim küffâr "Leve kal‘asın vermem, ırzı …
EÇS VI 52a … ı serdârda böyle nâme-i kral kırâ’at olunup Serdâr (Serdâr) Ali Paşa eydir:
EÇS VI 24a … ı azîm olup ordu-yı İslâm'a dâhil oldukda Serdâr-ı Mu‘azzam Ali Paşa otak-ı nüh-tâkda bir dîvân-ı azîm olup Serdâr Ali Paşa …
EÇS VI 116b … 'l-muzafferin on altıncı yevm-i Cum‘ada beyne's-salât vakti Ali Paşa'nın Hırvatlı gâzîleri ve zağarcıbaşı yeniçerileri hemâ …
EÇS VI 26a Ve Serdâr Ali Paşa hâk-i Rûm'da İslâmbol kurbunda iki merhale kurbunda Kı …
EÇS VI 148a Menzil-i Çengizâde, hayâtda olan Ali Paşa Ocağı
EÇS VI 24a … şehîdlerin atlarına yükledüp cümle at boynuna düşüp Serdâr Ali Paşa'ya revâne oldular.