İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alsa*

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
51
geçiş
18,9
milyonda
8
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Kutadgu Bilig19258,3
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2610,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
KB D 0,53
DK D 0,59
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: alsa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kisi31610,5210,281,7337,4
ḳılıç3839,527,901,7227,0
körü31419,007,141,7223,8
gerek33078,106,011,7119,2
olsa35307,405,231,6915,9
eğer41.1726,744,501,9117,3
aşağı31.6355,873,601,599,5
ile323.7692,05-0,26-0,340,1
edüp323.9572,03-0,27-0,360,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (51) →
EÇS IX Y356b … kim ta‘bîr olunmaz. Bir bâzergân bir sevdâgerden bir metâ‘ alsa akmişe-i fâhiresine nazar edüp almak murâd etdükde iki kişi …
EÇS VII 146b … Ve hâlâ bu cezîre-i pâdişâhîde akçe ile müsâfirler bir şey alsalar,
DK VI 28 serveri ṣaru ṭonlu selcen ḫatunı alsam aṭam anam ivine dönsem hey ḳırḳ işüm ḳırḳ yoldaşum ḳırḳuŋuz …
EÇS V 132b … dü içmeyen bu sudan nûş etdikde eğer su aşağı akarken aşağı alsa aşağıdan amel eder. Eğer su cereyân ederken suyu yukarlak a …
KB 2426 ḳılıç birle alsa bolur terk ilig / ḳalem bolmaġınça basumaz elig
KB 2805 negü ötnü alsa yana birse terk / aŋar birgeler neŋ ḳaçan ḳolsa terk
EÇS V 132b … a aşağıdan amel eder. Eğer su cereyân ederken suyu yukarlak alsa yukardan istifrâğlar edüp safra ve sevdâ ve balgam ve soluc …
KB 2427 ḳılıç birle alsa ḳayu il küçün / anı sürse bolmaz üküş yıl öçün
EÇS IV 302b … içün sizden dahi elçi nâmında bir akanız gitse, yahşı atlar alsa gelse, mâbeyn-i serhadde emn-i emân olurdu." dedim.
EÇS VI 115b … eydir "Ağa şu Uyvar kal‘ası yâ feth olsa, yâ Allâh cânımız alsa" dedi.