İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arturur

11
geçiş
4,1
milyonda
20.351.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Kutadgu Bilig340,8
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,70
KB D 0,49
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: arturur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fazlındın31112,1313,031,7349,2
olarḳa53728,748,692,2350,6
hem49057,167,081,9931,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“arturur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
AH 257–260 bu boḍun talusı aḳı er turur aḳılıḳ şėrėf cah cėmal arturur sevilmek tileseŋ kişiler ara aḳı bol aḳılıḳ sini sevdürür
KuT T. 33/75b3 30 Tükel bėrlür üçün olarḳa yanutları arturur anlarḳa öz fazlındın ol örtgen arḳa üküş bėrgen
KuT T. 28/65a1 … nsa taŋrı ḳorḳar köŋülleri ḳaçan oḳınsa olar üze [ayatları] arturur olarḳa bitmek iḍileri üze köŋül ururlar
KuT T. 33/63b1 … vaçlar ḳanatlar iḍisi ikirer ikirer üçer üçer törter törter arturur törütmek içre nė kim tilese ol taŋrı ḳamuġ neŋ üze küçlüg u …
KuT T. 38/74b3 17 eger ötünç bėrse siz taŋrıḳa körklüg ötünç iki ança arturur anı sizke hem örter sizni taŋrı azḳa üküş bėrgen keçürgen
KuT T. 27/13a1 … hem ḳıldılar eḍgülükler tükel ḳılur olarḳa yanutlarını hem arturur olarḳa fazlındın emdi anlar kim ʿarlandılar boynaġuluḳ ḳıld …
KuT T. 36/19b3 … abet ḳılur anlarḳa kim taptılar hem ḳıldılar eḍgülükler hem arturur olarḳa öz fazlındın kafirler olarḳa ḳın ḳatıġ
KB 3059 et öz can yuluġlar meniŋ işime / du‘a arturur bu keçer yaşıma
KB 756 şükür ḳıl ay nimet iḍisi unur / şükür ḳılsa nimet bayat arturur
KuT T. 31/30a2 76 arturur taŋrı anlarḳa kim köni yolḳa köndiler köni yolnı körklüg ba …