İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arzu

94
geçiş
34,8
milyonda
3.431.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig891.209,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,82
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBEÇSToplam
arzu489194
ârzû··55
arzû··22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: arzu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tilek3110612,3110,045,56380,7
ḳolsa65510,378,612,4460,4
erej53710,298,922,2352,6
yiyü41510,239,902,0048,1
ni‘met67310,208,202,4456,8
tilekiŋ42110,159,422,0045,1
yir1021410,067,393,1483,2
kelsü359,9611,071,7342,4
ni’met3119,879,931,7336,2
hava3289,658,591,7330,1
birsü3499,437,781,7226,6
köŋül104349,286,373,1268,9
miŋ41569,036,521,9828,4
bayat42118,756,091,9726,0
er106978,695,693,1059,5
tümen42388,625,911,9725,0
bulur53498,535,682,1929,7
birdi32268,265,571,7017,4
öz46007,564,581,9217,8
kişi49926,923,851,8614,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“arzu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (94) →
KB 4072 bu ḳurḳa tegip er tapınsa birer / iḍi keḍ tusulur begi arzu yir
KB 159 uḳuş ol burunduḳ anı yetse er / tilekke tegir ol tümen arzu yir
KB 678 maŋa öznese kim özelip ölür / maŋa kim boyun egse arzu bulur
KB 946 negü tir eşitgil tapuġ ḳılmış er / tapuġ birle arzu tilek bulmış er
KB 3438 erej arzu ni‘met közün körmediŋ / kümüş gevher altun baḳır bulmadıŋ
KB 4863 bolu birdi ewren kelü birdi ḳut / negü ḳolsa arzu kelü birge büt
KB 5841 özüg arzu ni‘met bile semritip / erej birle awnur özümiz yatıp
KB 3138 erejlensü ilig tuçı inçrünü / tilek arzu kelsü özi tınçrunu
KB 122 taḳı ma negü erse arzu tilek / bayat oḳ bolu birsü arḳa yülek
KB 3000 yaġı boynı yençer hazine urur / tilek arzu ni‘met ulaşu kelür