İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atada

14
geçiş
5,2
milyonda
16.962.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig454,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,45
EÇS D 0,58

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atada) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ismâ‘îl’e62012,5012,822,4597,0
tokuzuncu37310,149,951,7335,6
sekizinci31339,399,091,7331,9
çıkar43908,347,951,9936,3
yigirmi92.5476,856,412,9663,0
ibrâhîm31.3386,185,761,7018,1
hazreti115.9455,925,483,2463,1
ve3147.919-0,59-1,03-1,812,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“atada” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
EÇS IX Y287a … dr'dır. Bu cümle kabâyil-i Kureyş'dir kim yigirmi sekizinci atada Hazret-i İsmâ‘îl'e çıkar. Yigirmi tokuzuncu atada Hazret-i …
KB 41 atada anada baġırsaḳ bolup / tiler erdi tutçı bayattın ḳolup
EÇS VIII 250b … ziyâde amâr eder. Ba‘dehu Melik Feylekos binâ etdi. Beşinci atada bu Feylekos Hazret-i Süleymân'a müntehîdir. Rûm pâdişâhları …
EÇS IX Y351b … igirmi sekizinci atada Hazret-i İsmâ‘îl'e yigirmi tokuzuncu atada Hazret-i İbrâhîm aleyhisselâm bin Âzer'e müntehî olur. Hazr …
EÇS IV 354a … sekizinci atada Hazret-i İsmâ‘îl'e çıkar. Yigirmi dokuzuncu atada Hazret-i İbrâhîm b. Âzer'e müntehîdir kim Hazret-i Alî Hazr …
KB 717 anada atada baġırsaḳ bolup / ayada tutar sen küler yüz urup
EÇS VII 130b Elli birinci atada Âl-i Osmân'ın silsileleri Yâfes ibn Hazr[et-i] Nûh aleyhi’s …
EÇS IX Y287a … sekizinci atada Hazret-i İsmâ‘îl'e çıkar. Yigirmi tokuzuncu atada Hazret-i İbrâhîm ibn Âzer'e müntehîdir.
EÇS IX Y220b … âleti içün hadîdden zırh yapardı. Ve Hazret-i Dâvûd onuncu atada Hazret-i Ya‘kûb'a müntehîdir. Ve Hazret-i Süleymân zenbîlbâ …
EÇS IX Y225b … ân kızıdır. İmrân'ın babası Mâsân ibn Feylekos'dur. Beşinci atada Hazret-i Süleymân'a müntehîdir. Ve Hazret-i Îsâ ûlü'l-azm p …