Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 4 | 54,4 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 4 | 1.378,8 |
| Dede Korkut Kitabı | 6 | 185,0 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 63 | 25,7 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gülle | 17 | 69 | 11,90 | 10,08 | 4,12 | 208,5 | |
| vukıyye | 13 | 168 | 10,76 | 8,40 | 3,59 | 126,9 | |
| vukiyye | 6 | 94 | 10,17 | 8,13 | 2,44 | 56,1 | |
| şayka | 4 | 123 | 9,36 | 7,15 | 1,99 | 31,9 | |
| kırkar | 6 | 237 | 9,29 | 6,79 | 2,43 | 44,8 | |
| topu | 3 | 123 | 8,94 | 6,74 | 1,72 | 22,2 | |
| topların | 3 | 130 | 8,89 | 6,66 | 1,71 | 21,8 | |
| körüp | 3 | 149 | 8,76 | 6,46 | 1,71 | 21,0 | |
| toplar | 6 | 542 | 8,31 | 5,60 | 2,40 | 34,9 | |
| tüfeng | 4 | 383 | 8,15 | 5,52 | 1,96 | 22,8 | |
| taş | 9 | 1.092 | 7,98 | 5,17 | 2,92 | 47,2 | |
| deryâya | 3 | 410 | 7,66 | 5,00 | 1,68 | 15,0 | |
| demir | 6 | 1.000 | 7,51 | 4,72 | 2,36 | 27,8 | |
| top | 4 | 1.139 | 6,75 | 3,94 | 1,87 | 14,4 | |
| gibi | 6 | 4.605 | 5,39 | 2,51 | 2,02 | 11,0 | |
| kırk | 3 | 2.994 | 5,00 | 2,13 | 1,34 | 4,3 | |
| âdem | 3 | 3.717 | 4,70 | 1,82 | 1,24 | 3,3 | |
| gâyet | 3 | 3.851 | 4,65 | 1,77 | 1,22 | 3,1 | |
| derler | 3 | 4.123 | 4,55 | 1,67 | 1,19 | 2,8 | |
| on | 3 | 5.477 | 4,15 | 1,26 | 1,01 | 1,8 | |
| edüp | 5 | 23.957 | 2,77 | -0,13 | -0,21 | 0,0 | |
| ammâ | 3 | 15.229 | 2,68 | -0,21 | -0,28 | 0,1 | |
| cümle | 4 | 21.197 | 2,62 | -0,27 | -0,42 | 0,2 | |
| ve | 27 | 147.919 | 2,58 | -0,32 | -1,30 | 1,5 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -0,40 | -0,55 | 0,2 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
atar* ile tüm bağlamlar →“atar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (77) →| EÇS V 120b | … plarının birisi yigirmi yedi karış ve yigirmi vukıyye gülle | atar | gâyet musanna‘ topdur. |
| EÇS VIII 293b–294a | … ınız onar ve on ikişer kat lağımlardır. Bir yerden on lağım | atar | cümle lağımlar benim işlerimdir ve benim re’y-i tedbîrimle … |
| EÇS IV 222b | … ileri redd edüp kal‘adan ol kadar zenberek ve mancınık taşı | atar | kim İskender'in niçe bin askeri helâk olur. |
| EÇS IX Y261b | … ştin "Bismillâh niyyetü'l-gazâ" deyüp Akke kal‘ası tarafına | atar | . Cümle asker görürler kim ber-hevâ bir hışt gelüp kal‘aya v … |
| KB 1182 | negü bar ajunda aŋar bilesiz / negü bile bar kim | atar | çaresiz |
| DK III 154 | gördi dügünde güyegü oḫ | atar | ḳara göne oġlı budaḳ ḳazan biġ oġlı uruz bigler başı yigene … |
| EÇS IV 254b | Ve her biri kırkar ve ellişer dirhem tüfeng | atar | . Ol kadar tüfeng-endâzlardır kim pireyi ururlar ve arkaları … |
| EÇS VIII 327a–328a | … mütecâviz zencîr ile balyemez topların ve kumbaralar ve taş | atar | havân topların meterislere havâle edüp 327b leyl ü nehâr … |
| EÇS VIII 287b | … r ve kilk-i cevâhir-nisârlar kâsirdir. Kırkar vukıyye gülle | atar | seksener ve yüzer kantâr toplar dökülmeğe başlanup üç bin a … |
| EÇS IX Y64a | … p dervîşi ve gayri dilrîşi rîşe rîşe edüp vücûdların kenâra | atar | . Kapucıbaşı gücile halâs olup kaçar. Böyle bir karaca gölce … |