İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ayağın

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
28
geçiş
10,4
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi208,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
ShoR D 0,00
DK D 0,32
EÇS D 0,72

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ayagın) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
elin512010,118,972,2352,5
yâhûd33538,016,681,7221,9
ile323.7692,050,600,590,5
ve5147.9190,15-1,30-3,265,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (28) →
EÇS I 64a … n kavm-i dâllin mâbeyninde kalup etrâf [u] eknâfdan zehâyir ayağın kesüp asker-i İslâm içre bir kaht-ı azîm müstevlî olup guzâ …
DK X 48 … giŋ yazuyı ṭar gösterür didiler aydur imdi men varayım elin ayaġın baġlayayım andan siz gelesiz didi ṣıçradı kāfirler arasında …
EÇS IX Y111a–Y111b … hikmetdir. Ve limanın sağ cânibi bir daracık boğazdır. Âdem ayağın sığayup geçmek mümkindir. Bir kerre küffâr bizim bir firkat …
EÇS IX Y315a Derhâl orta kapudan içeri sağ ayağın koyup "Bismillâhirrahmânirrahîm" deyüp sür‘at ile ol harem …
EÇS V 28b … leymân Hân'ın ayağın delüp Süleymân Hân ifâkat buldukda sol ayağın dahi âşikâre nişter ile deşüp Süleymân Hân bu Aydos ılıcası …
EÇS III 93a–93b … nân [u] yemek hakkın hellâllaşup "Murtezâ Paşa efendimizin ayağın öperim, emânet olsun, benim efendimdir" deyüp kendisi Kızıl …
EÇS II 364a–365a … ar etdim. "Benim efendim, iki yerden gayret kılıcın kuşanup ayağın pek basup basîret üzre olup cümle vüzerâ ve vükelâ ve ulemâ …
DK IX 43 … bıraḳdı meydana vardı al ayġır ḳaçan-kim yaġı ḳoḫusın alsa ayaġın yire döger-idi tozı göge çıḳar-ıdı kāfirler aydur bu at beg …
DK VIII 49 … egöz bildi kim basaṭ maġaradadur maġaranuŋ ḳapusın alup bir ayaġın ḳapunuŋ bir yanına birin daḫı bir yanına ḳodı aydur mere ḳo …
EÇS IV 268a … r-ı esb-i nâz olan rikâb-ı câne bas / Ceng meydânı senindir ayağın merdâne bas