İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aziz*

7 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
25
geçiş
9,3
milyonda
7
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,68
EÇS D 0,35

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aziz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 28 geçiş  ↔  KB 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: ‘aziz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bilmen4512,0913,402,0071,2
bellü32011,0910,981,7340,2
ṣaḳallu33310,7310,261,7337,0
ağ42059,158,041,9936,8
baba47107,486,251,9726,9
taŋrı39096,725,481,6917,0
ve4147.919-0,17-1,45-3,486,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
EÇS II 352b–353a … e'l-ân "ayn-ı asâ" derler bir aynu'l-hayât-ı cân-perverdir. Aziz hazretleri bizzât câmi‘leri cenbinde bir kubbe-i âlîde medf …
DK VII 40 ḳal'anuŋ kilisesin yıḳup yirine mescid yapdılar 'aziz taŋrı adına ḳudbe oḳıtdıiar ḳuşuŋ ala ḳanını ḳumaşuŋ arusın …
EÇS II 222b … ir. Ve Osmân Gâzî sâdât-ı kirâmdan Hazret-i eş-Şeyh Edebalı azizin duhter-i pâkîze-ahterin alup Orhân Gâzî ol kızdan müştakk o …
EÇS III 167a … üzerlerine bir gûne hâk-ı amberpâk türâb-ı rahmet yağup iki aziz ol gubâr-ı kudret ile defn olunur ammâ bunların na‘ş-ı şerî …
DK VIII 42 … ssüz ḳoma kerem eyle varma didi basaṭ aydur yoġ aġ ṣaḳallu 'aziz baba varuram didi eslemedi bilüginden bir ṭutam oḫ çıḳardı …
DK V 37 … ıdum oġul yaman yire varmışsın vara bilmen dünya şirin can 'aziz canumı ḳıya bilmen bellü bilgil didi anası daḫı canın virme …
EÇS II 352b–353a … şdir. Ammâ niçe kimesneler bu 353a mihrâb hakkında bizzât aziz Şeyh Şâmî'nin kendi dest-kârlarıdır, derler. Hakkâ ki eyle …
DK V 33 … nye şirin can 'aziz canumı ḳıya bilmen bellü bilgil menden 'aziz menden sevgülü anaŋdur
EÇS IV 255b … dî baş çarhacı olur. Andan ileride Pinyanişî ve çolak Mîr-i Azizli ve Gâzîkıranlılar yemîn ü yesârda ve pîşvâda ince karavulla …
EÇS II 273b–274a … şf eder. Hakîkatü'l-hâl, Murâd Paşa cümle celâlîyi Haleb ve Aziz ve Kilis altında dendân-ı tîğdan geçirüp leşlerini kuyulara …