İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azma*

13 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
31
geçiş
11,5
milyonda
13
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi218,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
BK D 0,00
KuT D 0,24
KB D 0,29
EÇS D 0,67

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: azmak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ıraḳ34310,389,571,7334,1
batak35610,149,191,7332,4
çınoḳ3709,938,871,7331,0
tuna58267,586,042,2032,2
kenârında61.3477,165,602,4035,0
su41.3676,554,991,9420,0
nehri134.9856,414,833,4862,6
dahi313.1862,891,311,031,9
ve9147.9191,00-0,60-1,531,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
EÇS VI 124b … irâr etdikde bu kemter sol cânibde nehr-i Vak'dan azmış bir azmak ve bir sazlıklı bir batak ve çatak içine bir kerre at bırak …
BK K 5 kül tėgin : (a)zm(a)n (a)ḳ(ı)g : bin(i)p : opl(a)yu t(e)gdi : (a)ltı (e)r(i)g : s …
KuT T. 31/90b3 … e sizlerke mėndin köni yol kim kim uḍsa meniŋ aymışım yolḳa azmaz hem bed- baḫt bolmaz
BK K 6 kül tėgin : (a)zm(a)n (a)ḳ(ı)g : bin(i)p : t(e)gdi : s(a)nçdı :
EÇS VI 133b … kal‘a varoşunun cenûbî tarafındaki sazlı batağı nehr-i Gara azmağı ırmağındandır. Ve bu nehr-i Gara tâ Orta Macar içindeki Kül …
O 9–10 … Ėl-tėriş ḳaġanḳa adrılmaduḳ Teŋri Bilge ḳaġanta adrılmalım azmalım!” tėyin ança ötledim
EÇS X Y450b … lîclerin cümle su irkindisi yer olmak ile gâyet bataklık ve azmaklık zemîn olmak ile ol asırda arz-ı Feyyûm'a lisân-ı Kıbtî ile …
EÇS VII 145b … ğlu Mustafa Beğ bunda sâkin olur. Bu köy dahi Karadeniz'den azma göl kenârında bir ma‘mûr saladır. Bunda kavun ve karpuz tur …
KuT T. 27/9a3 … tandılar hem yüz ewürdiler taŋrınıŋ yolındın çın-oḳ azdılar azmaḳ ıraḳ
EÇS VI 64b–65a … Peçoy sahrâsından gelme nehr-i (---) batağıdır. 65a Ve bu azmak su üzre bir haşeb cisr-i metîni var, anı cümle asâkir-i İsl …