İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

başıŋ

10
geçiş
3,7
milyonda
21.823.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig9122,3
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,65
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: başıŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
küḍezgil44411,2511,582,0056,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“başıŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
AH 357–360 uḳup sözle sözni ivip sözleme sözüŋ kizle kiḍin başıŋ kizleme miŋ er dostuŋ erse üküş körmegil bir er duşman erse …
KB 6149 sunup tutsa elgiŋ em kök közin / başıŋ kökke tegse yana yirde sen
KB 167 sözüŋni küḍezgil başıŋ barmasun / tiliŋni küḍezgil tişiŋ sınmasun
KB 652 tutuzmadımu kör saŋa bil başıŋ / basınma begiŋni küḍezgil başıŋ
KB 6610 bu bilgiŋ bile öz başıŋ tezginür / bilümez özüŋni özüŋde yıra
KB 2514 başıŋ kolsa begler sözin sözleme / yana ilke yazma başıŋnı yime
KB 652 tutuzmadımu kör saŋa bil başıŋ / basınma begiŋni küḍezgil başıŋ
KB 1392 yoluŋ oŋça kelse itildi işiŋ / ḳalı solça kelse ulıp çal başıŋ
KB 2683 ay begler ınançı sözüŋ kizle berk / sözüŋ kizlemese başıŋ barġa terk
KB 4820 başıŋ kökke tegse beḍüklük atın / kirip yatġu ornuŋ ḳara yir ḳatı …