Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 170 | 69,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bal) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yağ | 26 | 118 | 11,53 | 8,76 | 5,09 | 270,7 | |
| arıları | 8 | 7 | 10,52 | 11,14 | 2,83 | 121,4 | |
| fıçıları | 6 | 17 | 10,03 | 9,44 | 2,45 | 69,0 | |
| suyu | 26 | 667 | 9,99 | 6,26 | 5,03 | 176,0 | |
| fıçı | 6 | 39 | 9,87 | 8,25 | 2,44 | 57,6 | |
| yaparlar | 6 | 68 | 9,68 | 7,44 | 2,44 | 50,5 | |
| kovanları | 4 | 4 | 9,55 | 10,95 | 2,00 | 60,7 | |
| fıçısı | 4 | 5 | 9,54 | 10,62 | 2,00 | 55,7 | |
| arısı | 4 | 7 | 9,52 | 10,14 | 2,00 | 51,2 | |
| maksima | 4 | 8 | 9,52 | 9,95 | 2,00 | 49,6 | |
| mûmları | 4 | 15 | 9,46 | 9,04 | 2,00 | 43,3 | |
| şerbeti | 5 | 83 | 9,33 | 6,89 | 2,22 | 38,2 | |
| tatlı | 4 | 37 | 9,30 | 7,74 | 1,99 | 35,4 | |
| peynir | 4 | 46 | 9,24 | 7,42 | 1,99 | 33,6 | |
| âşiyân | 4 | 51 | 9,21 | 7,27 | 1,99 | 32,7 | |
| keskin | 4 | 52 | 9,20 | 7,25 | 1,99 | 32,6 | |
| pirinç | 5 | 122 | 9,13 | 6,34 | 2,21 | 34,3 | |
| bozalar | 3 | 5 | 9,13 | 10,21 | 1,73 | 38,8 | |
| yağdıkda | 3 | 5 | 9,13 | 10,21 | 1,73 | 38,8 | |
| hardaliyyesi | 3 | 6 | 9,12 | 9,95 | 1,73 | 37,2 | |
| meşrûbâtından | 3 | 13 | 9,06 | 8,83 | 1,73 | 31,5 | |
| suları | 7 | 307 | 8,91 | 5,49 | 2,59 | 39,8 | |
| edinüp | 4 | 104 | 8,90 | 6,25 | 1,97 | 26,9 | |
| balı | 5 | 232 | 8,67 | 5,41 | 2,18 | 27,9 | |
| boza | 3 | 77 | 8,63 | 6,26 | 1,71 | 20,3 | |
| yeyüp | 4 | 177 | 8,56 | 5,48 | 1,96 | 22,7 | |
| babası | 4 | 201 | 8,46 | 5,29 | 1,95 | 21,7 | |
| mümessek | 3 | 160 | 8,21 | 5,21 | 1,69 | 15,9 | |
| yağı | 3 | 169 | 8,18 | 5,13 | 1,68 | 15,6 | |
| meşhûrdur | 4 | 403 | 7,84 | 4,29 | 1,90 | 16,3 | |
| lezîz | 3 | 319 | 7,65 | 4,21 | 1,64 | 11,9 | |
| onar | 3 | 358 | 7,54 | 4,05 | 1,63 | 11,2 | |
| yerler | 3 | 365 | 7,52 | 4,02 | 1,63 | 11,1 | |
| hâsıl | 6 | 1.133 | 7,24 | 3,38 | 2,21 | 17,4 | |
| koyun | 3 | 501 | 7,19 | 3,56 | 1,59 | 9,3 | |
| çok | 4 | 753 | 7,15 | 3,39 | 1,81 | 11,6 | |
| çıkarup | 3 | 583 | 7,03 | 3,34 | 1,56 | 8,5 | |
| nûş | 3 | 738 | 6,76 | 3,00 | 1,52 | 7,3 | |
| latîf | 3 | 786 | 6,68 | 2,91 | 1,50 | 6,9 | |
| girüp | 4 | 1.369 | 6,41 | 2,53 | 1,65 | 7,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
bal* ile tüm bağlamlar →“bal” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (171) →| EÇS V 107b | … ılup anda kovanlar bal yeyüp yağmur yağdıkda balları eriyüp | bal | mumları yer yüzüne çıkup alırlar. |
| EÇS X Y207a | … yokdur. Ve cümle tüccârın bârları arpa ve bakla ve şeker ve | bal | ve yağdır. Dahi ziyâde getürdükleri boş develerdir. Bu maha … |
| EÇS V 37a | … vânât u ganîmet vilâyet-i Kırım'da yokdur. İslâmbol'u yağ u | bal | ile ganîmet eden bunlardır. |
| EÇS II 257b | … üz tekne söğüş pişmiş koyun etleri ve böğrilce çorbaları ve | bal | suları ve bozalar ve pasta ve şılharcı ve sızballar getirüp … |
| EÇS VIII 366b | … bâdesi ve hardâliyye ve reyhâniyye müsellesi ve vişnâbı ve | bal | suyu ve bozası memdûhdur. |
| EÇS VI 151b–152a | … tları pür-silâh olup cümle kâfirlerin ellerinde ikişer aded | bal | mûmları yakup cihânı çerâğân edüp bizim sâkin olduğumuz hân … |
| EÇS VII 155a | … ndaki büyük ağacın dalına babasının leşin sandûk ile komuş. | Bal | arıları babasının siki ve taşağı ve budu arasında arılar ba … |
| EÇS I 179b | … e Girid vilâyetlerinin balları meşhûrdur kim cemî‘i dünyâya | bal | bu diyârlardan gider. |
| EÇS II 257b–258a | … -ı fâsîdlerince ol delikden cennete nazar ide. Niçe yüz bin | bal | arısı dahi ol delikden girüp Abaza leşinin koltukları ve bu … |
| EÇS VII 155a | … al arıları babasının siki ve taşağı ve budu arasında arılar | bal | yapmış. Size mahabbeten babası taşağı kıllarıyla balı getir … |