İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

beği

649
geçiş
240,5
milyonda
459.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
22
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi649265,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
beği649649
beğ’i3939

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: begi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sancak9935711,657,179,88819,5
tahtıdır5916011,227,587,64528,3
eyâletinde6356310,735,867,80396,0
beğ901.47510,444,999,19454,6
boğdan3027510,065,835,38186,8
beğinin282609,985,815,20173,6
malazgird20359,908,214,46202,5
karni19129,889,684,35237,7
eflak241889,886,054,83157,3
hâssı306399,584,615,25135,6
kesân15119,549,473,87187,6
başka328299,474,335,37132,4
hükmünde245119,414,614,70108,5
tahtı256669,284,294,74102,1
beğ’e14969,276,243,6995,7
muş13669,226,683,5797,3
askeriyle215329,194,364,3687,8
mahmûdî131039,156,043,5584,9
hizân11139,098,783,31126,4
pâdişâhîden141959,095,223,6475,1
âdilcevâz11449,027,023,2988,2
espa‘ird10108,969,023,16125,1
zerikî10108,969,023,16125,1
bârgîrî10278,927,593,1589,6
or11988,915,873,2669,1
ercîş10348,917,263,1484,0
boy10448,896,883,1478,1
mihaç10528,876,643,1374,3
akçedir122278,814,783,3457,0
ağakis998,819,022,99112,6
diyârbekir122598,764,593,3253,9
sancağı219608,743,514,1864,2
beğlerinden9538,716,462,9764,5
cidde9568,716,382,9663,4
karkar868,649,442,82100,1
beğ’in9948,635,642,9453,6
tarafından189008,573,383,8352,1
pinyanişî8438,576,602,8058,9
şîrîn113488,504,043,1141,2
eyâleti179458,453,223,6845,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“beği” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (649) →
EÇS II 292b … b edüp cümle asker beğe zarar gelmeyeceğine mütekeffil olup beği dahi tevekkülen-alallah deyüp amân ile bir günde yine kal‘a …
EÇS V 72a … eyin Paşa'yı kırk elli bin askerleriyle bozup kırup Divriği Beği Kara Sefer Beğ'i katl edüp Köpürlü'yü ve Amasiyyeli Hüseyin …
EÇS I 50b … bunlardır]: Livâ-i Misistre ve livâ-i Manya ve livâ-i Koron beği bir pâre kadırgaya mâlikdir ve livâ-i Ayamavra beği bir pâr …
EÇS VIII 233b … ıverir" [derler]. Tâ bu mertebe zabt u rabt eder zengî Arab beği vardır.
EÇS VII 134b … mâmı, küçükdür, ammâ hevâsı ve binâsı latîfdir. Andan Şîrîn Beği hammâmı, hakkâ ki şîrîn hammâm-ı müferrahdır. Ve yine hânın …
EÇS IV 328b … mâr olup Süleymân Hân kânûnu üzre eyâlet-i Bağdâd'da sancak beği tahtıdır. Bin mikdârı çeri ile hükûmât eder. Beğinin hâssı …
EÇS III 83b–84a … îh olunur. Hâssı kânûn-ı Süleymân Hân üzre 380.000 akçedir. Beği hîn-i gazâda sekiz yüz askere mâlikdir. Ber-vech-i adâlet b …
EÇS IV 329b … 'ın berr-i Acem'inde kânûn-ı Süleymân Hân üzre başka sancak beği tahtıdır. Mîr-i livâsının hâssı 260.000 akçe eder. Hâk-i am …
EÇS IV 283b … de cümle asâkir-i Van mesrûr u şâdkâm oldular. Ve Gâzîkıran beği ve Bârgîrî Beği ve Şeref Beğ ve Bâyezîd Beği Budak Hân Beğ …
EÇS II 322b … at etmişlerdir. Hâlâ bu dahi Çıldır eyâleti hükmünde sancak beği tahtıdır. Beğinin hâssı 400.000 akçedir. Ze‘âmet ve timarı …