İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

begin

13
geçiş
4,8
milyonda
17.968.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig10135,9
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,67
DLT D 0,49

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTKBDLTEÇSToplam
beğ’in···9494
beğin···4444
begin·103·13
begiŋ·2··2
beġıŋ1···1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: begin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tegrür32111,5011,861,7343,8
inçke32411,3811,661,7343,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“begin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
DLT 325 Ḳatun Sini çoġıladı / Tanġut begin yaġıladı / Ḳanı aḳıp jaġıladı / Boyun suwın ḳızıl saġdı
KB 4724 begin ḳulda aḍra bilümez özüm / çıġayıġ bayında seçümez közüm
DLT II, 234 Öḍlek yaraġ küzetti / Oġrı tuzaḳ uzattı / Begler begin azıttı / ḳaçsa ḳalı ḳurtulur
KB 2608 baġırsaḳ tapuġçı beg asġın tiler / beg asġın tilegli begin çın sewer
KB 1880 negü tir eşit bu tapuġçı tili / begin inçke tegrür tapugsaḳ ḳulı
KB 3535 birig beglenür kör taḳı bir begin / oḳıyu turur tegme künde öŋin
KB 2260 bu yaŋlıġ bolunsa ay ilig vezir / begin inçke tegrür ḳarası uḍır
KB 845 begin keḍ sewindürse tapnur ḳulı / açıldı bu ḳulḳa aġırlıḳ yolı
KB 2767 baġırsaḳ tapuġçı kör özkey bolur / bu özkey tapuġçı begin bay ḳılur
DLT III, 355 [Biz) taŋ ata yortalım / Budraç ḳanın irtelim / Basmıl begin örtelim / Emdi yigit yumulsun