İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

beglik

83
geçiş
30,8
milyonda
3.821.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Kutadgu Bilig781.060,3
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,33
KB D 0,78
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKIBKBDLTEÇSToplam
beglik22·781·83
beğlik·····33
bėglik··1···1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: beglik) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ulı92211,4610,703,00119,9
törü1115910,548,143,30103,1
köki41710,369,902,0048,0
urı42810,219,182,0043,5
ḳuul3710,0910,771,7340,3
işin5809,977,992,2345,8
örü5829,967,952,2345,5
işiŋe3199,919,331,7333,3
uluġluḳ3329,748,571,7330,0
işi62449,236,642,4243,6
bügü3899,167,101,7223,7
könilik31089,016,821,7222,5
beg52518,946,342,2134,2
begler41988,876,361,9827,5
il31508,726,341,7120,5
ḳıl31928,485,991,7019,1
uzun54108,385,632,1929,3
bilig44727,885,111,9420,6
eḍgü46877,414,561,9217,7
baş36966,984,131,6311,5
iki39.4173,370,370,390,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“beglik” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (83) →
KB 5250 negü tir eşitgil bügü ilçi beg / bu beglik işini bilir yolçı beg
KB 3018 küwenmez men emdi bu beglik bulup / öz inçlik tilep me tiriglik bulup
KB 1454 bu ḳaç neŋ küḍezgil küḍezildi il / uzun turġa beglik sariga birge il
KB 4106 üç işte yıraḳ tur ḳatıġlan usa / biri ḳılma beglik söz aydım kese
KB 1935 bu beglik işi boldı begler işi / bu begler işin bildi beglik kişi
KB 1988 örüglük amulluḳ bolur begke körk / bu beglik işiŋe bu ol baġu örk
KB 3038 saranlıḳ bile boldı beglik yaġı / saranḳa ḳopar tegme yirde çoġı
KB 1931 bu beglik işin barça begler bilir / törü öŋdi ḳılk yaŋ olardın kelir
KB 942 ulutluḳ bile bul üküş ilke erk / bu erk birle beglik ulı bolsu berk
KB 5469 bu beglik küçün almadıŋ sen tilep / bayat birdi fazlı bile belgülep