İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bili

13
geçiş
4,8
milyonda
17.858.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
145
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı9277,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,65
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimUKBDKEÇSToplam
bili119213
bîli···11
bılı···11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bili) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
arḳu5613,0714,402,2496,5
dünin51112,7413,532,2486,7
ṭağdan41012,4813,342,0068,0
ṭağı3912,1313,081,7349,6
ala817710,4310,202,8398,1
ve6147.9190,410,070,120,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bili” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
U II, T II S.2b-1-30 teginmek öçser . . . . . . az bili öçer
EÇS VI 112b … ve Kiçi Nogay ve Danay Nogay ve Yaman Sadaklı ve Kör Yûsuf Bili ve Kaya Bili (---) (---) ve Arslan Beğ-eli ve Nevruz-eli ve …
DK XII 27 … rüm yirüŋüzden örü ṭuruŋ aġ boz atumuŋ ḳuyruġını kesüŋ arḳu bili ala ṭaġdan dünin aşuŋ aḳındılu görklü ṣuyı delüp kiçüŋ ḳaza …
DK IX 17 … mden ṭurı geldüm yilisi ḳara ḳażılıḳ atum buṭun bindüm arḳu bili ala ṭaġdan dünin aşdum aḳındılu görklü ṣuyı delüp dünin kiç …
DK IX 15 yanuŋa ṣalduŋ arḳu bili ala ṭaġdan dünin aşduŋ aḳındılu görklü ṣudan dünin kiçdüŋ a …
DK X 50 … inden ṭuran yigit yilisi ḳara ḳażılıḳ atın buṭun binen arḳu bili ala ṭaġdan dünin aşan aḳındılu görklü ṣuyı delüp kiçen ḳarı …
DK IX 39 yoḳ arku bili ala ṭaġı avlayuban aşmaġum yoḳ aġ alınlu bayındıruŋ divanın …
EÇS VI 112b … y ve Danay Nogay ve Yaman Sadaklı ve Kör Yûsuf Bili ve Kaya Bili (---) (---) ve Arslan Beğ-eli ve Nevruz-eli ve Çoban-eli ve …
DK VI 56 … ıḳ atuŋ butun bindüŋ ala gözlü yigitlerüŋ yanuŋa alduŋ arḫu bili ala ṭaġı dünin aşduŋ aḳındılu görklü ṣuyın dünin kiçdüŋ ḳan …
DK II 70 gözinüŋ yaşı revan oldı boyı uzun bili ince burla ḫatun boynı-y-ıla ḳulaġın aldı düşdi güz alması …