İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilmese

21
geçiş
7,8
milyonda
12.516.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig18244,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,67
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilmese) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yiyü31511,4211,651,7343,1
bilse36810,119,471,7333,6
barır3949,749,001,7331,6
er46977,516,531,9828,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bilmese” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (21) →
KB 1288 tuta bilmese sen aḍın munça neŋ / saŋa yetmegey kör sarıġ ḳılġa eŋ
KB 844 tapuġçı tapuġ bilse törke tegir / tapuġ bilmese tördin ilke kelir
KB 3998 kirü hem çıḳa bilse oldruġ turuġ / tapuġ bilmese er tek emger ḳuruġ
KB 5534 işiŋ iş biligli kişilerke bir / ḳılu bilmese iş sınıp ḳaḍġu yir
KB 4008 negü teg yaraşur saŋa ya maŋa / törü bilmese öz yorısa aŋa
KB 3927 bulup dünya malın yiyü bilmese / saḳış tegdi ülgi aġır yüḍgüke
EÇS I 198a … esne, mezhebi imâm-ı A‘zam kimden ahz eylemişdir bir mü’min bilmese şehâdeti câ’iz olmaz, demişler. Ve imâm-ı A‘zam'ın Selmân i …
KB 2350 süsin keḍ küḍezse til ıçġınmasa / süsi az üküşin yaġı bilmese
KB 724 kelir ḳut tuta bilmese sen barır / birür neŋ yiyü bilmese sen alır
KB 2801 satıġçı kerek bilse türlüg satıġ / satıġ bilmese er ḳılumaz asıġ