Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Maitrisimit Nom Bitig (Hami) | 7 | 323,3 |
| Kutadgu Bilig | 3 | 40,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 573 | 234,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bire) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| meded | 66 | 128 | 11,57 | 8,22 | 8,10 | 663,4 | |
| gâzîler | 40 | 286 | 10,56 | 6,34 | 6,25 | 278,5 | |
| şu | 42 | 361 | 10,51 | 6,07 | 6,38 | 276,1 | |
| geldin | 19 | 162 | 9,71 | 6,08 | 4,29 | 125,2 | |
| hey | 18 | 148 | 9,66 | 6,14 | 4,18 | 119,9 | |
| hay | 18 | 175 | 9,60 | 5,90 | 4,17 | 113,6 | |
| eydir | 29 | 690 | 9,54 | 4,60 | 5,16 | 130,8 | |
| deyince | 21 | 366 | 9,50 | 5,05 | 4,44 | 107,6 | |
| koma | 14 | 52 | 9,50 | 7,28 | 3,72 | 117,7 | |
| gidi | 14 | 56 | 9,49 | 7,18 | 3,72 | 115,3 | |
| kâfir | 25 | 616 | 9,42 | 4,55 | 4,79 | 111,0 | |
| hoş | 18 | 287 | 9,41 | 5,18 | 4,13 | 95,4 | |
| cânım | 16 | 201 | 9,39 | 5,53 | 3,91 | 92,6 | |
| âdemler | 25 | 646 | 9,38 | 4,48 | 4,78 | 108,7 | |
| evliyâ | 22 | 520 | 9,35 | 4,61 | 4,50 | 99,5 | |
| evliyâm | 13 | 193 | 9,10 | 5,28 | 3,51 | 70,8 | |
| mel‘ûn | 13 | 233 | 9,03 | 5,01 | 3,49 | 65,9 | |
| fursat | 10 | 73 | 8,96 | 6,31 | 3,12 | 69,1 | |
| vurun | 9 | 16 | 8,94 | 8,35 | 2,99 | 92,6 | |
| nice | 13 | 308 | 8,90 | 4,61 | 3,46 | 58,7 | |
| ha | 9 | 57 | 8,85 | 6,51 | 2,97 | 64,9 | |
| oğlan | 11 | 237 | 8,78 | 4,75 | 3,19 | 51,7 | |
| vardı | 9 | 90 | 8,78 | 5,85 | 2,95 | 56,3 | |
| feryâd | 14 | 473 | 8,76 | 4,10 | 3,52 | 53,6 | |
| mel‘ûnlar | 8 | 54 | 8,68 | 6,42 | 2,80 | 56,6 | |
| sultânım | 13 | 492 | 8,63 | 3,93 | 3,37 | 46,9 | |
| kâfiri | 10 | 245 | 8,63 | 4,56 | 3,03 | 44,5 | |
| gidiyi | 7 | 12 | 8,59 | 8,40 | 2,64 | 72,8 | |
| gitdi | 11 | 357 | 8,58 | 4,16 | 3,13 | 42,9 | |
| bizi | 12 | 481 | 8,53 | 3,85 | 3,22 | 42,0 | |
| ganîmetdir | 7 | 43 | 8,52 | 6,56 | 2,62 | 51,0 | |
| geliyor | 7 | 53 | 8,49 | 6,26 | 2,61 | 47,8 | |
| tîz | 8 | 184 | 8,42 | 4,65 | 2,72 | 36,6 | |
| gidileri | 6 | 4 | 8,39 | 9,76 | 2,45 | 76,3 | |
| allâh | 14 | 800 | 8,37 | 3,34 | 3,37 | 39,8 | |
| yoldaşlar | 6 | 11 | 8,37 | 8,30 | 2,44 | 61,2 | |
| kardaşlar | 6 | 13 | 8,37 | 8,06 | 2,44 | 58,4 | |
| eyitdim | 9 | 314 | 8,36 | 4,05 | 2,82 | 33,9 | |
| niçün | 7 | 186 | 8,22 | 4,44 | 2,52 | 30,0 | |
| benim | 11 | 653 | 8,19 | 3,28 | 2,98 | 30,5 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
bire* ile tüm bağlamlar →“bire” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (583) →| EÇS X Y421b | … ı kavî imişsin kim bu fakîrin lâşesine böyle hakâret etdin. | Bire | mel‘ûn, nice diri etsen gerek. At ayağında pâymâl-i rimâl o … |
| EÇS I 86b | "Bire yeniçeri yoldaşlar | bire | kardaşlar bire nereye gidersiz" deyü anlar yeniçeriyi firâr … |
| EÇS V 76a | ‘ | Bire | meded, şu hatun içün on bin altun vereyim. şunu halâs eyles … |
| EÇS VII 25a | " | Bire | ağa muştuluk şikâr var, kalkın gidelim. İki kâfir bir ağaçl … |
| EÇS IX Y93a | " | Bire | leke! Bire muhanat! Bir ceng etmeden, yara bere görmeden fi … |
| EÇS IX Y51a | " | Bire | bu ne hâldir?" deyü dahi ileri vardık. Bir kolsuz cüvân yiğ … |
| EÇS VII 117a | " | Bire | kâfirler dönekdir" deyü ot ağaları tuğlarıyla kâfir üzre bi … |
| EÇS IX Y7a | " | Bire | vur ha ve bire tut ha" deyü hayli feryâd etdiler. Biz dahi … |
| EÇS IX Y51a | " | Bire | hâzırbâş olun" deyü cümle refîklere tenbîh edüp bu muhâtara … |
| EÇS VIII 331a | … bize ve ne bizim anlara bir zararı isâbet etmeyüp biz dahi | bire | meded Allâh deyüp giderken hemân cezîre-i Liminoz değirmenl … |