İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birini*

7 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
216
geçiş
80,0
milyonda
7
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21186,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birinin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
her1545.9679,675,3312,10855,4
kâsırdır81439,516,452,8056,2
vasfında71109,466,632,6251,0
lisân92139,436,042,9558,1
biner51398,855,812,2030,7
tavsîfinde3198,717,951,7327,6
onar73588,644,932,5634,5
yigirmişer41348,555,541,9623,0
ta‘rîf41408,525,481,9622,7
kırkar52378,505,042,1725,4
beşer85188,484,592,7135,7
etsek3938,315,651,7017,7
kolu31148,225,361,6916,5
birer232.6818,023,744,4477,2
ellişer42968,004,401,9116,8
ismi54457,954,132,1119,3
kaddi54597,924,092,1019,0
eflâke31927,914,611,6613,5
elinde43377,894,211,8915,8
ikişer55827,683,752,0716,8
üçer33107,553,921,6210,7
ellerinde33227,513,861,6110,5
atları33367,483,801,6110,3
içine46817,193,201,7810,6
elinden34667,173,331,568,5
gûne81.8816,972,732,4016,8
âdem143.7176,872,563,1126,5
önünde37826,622,581,445,8
eğer41.1726,562,411,626,9
katl38256,562,511,435,5
etmiş38656,512,441,415,3
pâre72.3146,502,242,0910,7
var217.6466,452,103,5129,1
benî31.0106,332,211,364,5
vardır218.5686,291,943,3925,5
olur76.0125,200,861,192,1
alup32.4595,200,930,821,0
on65.4775,110,771,021,5
zîrâ43.5895,110,800,851,0
biri32.8195,020,730,690,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (216) →
EÇS IV 272a … lde bi-emr-i Hudâ bir Rujikî yiğidinin eli boşanup cellâdın birinin elinden kılıcı kapup yedi âdeme kılıç yetişdirüp cümle halk …
EÇS I 25a–25b … uzât-ı müslimînin ve rub‘ı hakîrin olup mâl-ı ganâyimle her birinize birer zâviye ve türbe ve imâret ve mekteb ve medrese ve dâr …
EÇS VII 182a … n olup Hindî Baba Mansûr ileri varup piyâde olan Tatarların birini teberiyle pâre pâre edüp bizler dahi öbürlerine yetişüp gul …
EÇS X Y407a … ardır. Hakkâ ki la‘l-i Bedahşân gibi kırmızı cevâhirlerdir, birinin bir yerinde rahnedâr yeri yokdur. Bu amûdlara mânend ne Kud …
EÇS IV 259b … alây eşirrâ vü eşkıyâ-yı Van ve Erzurûm yeniçerileri gelüp birinin bir kolu düşmüş kolun paşanın önüne atup "Amân hey vezir be …
EÇS VII 120a … n altındaki kayalarda niçe yüz gâr-ı yetîmânlar var kim her birinin içlerine biner ikişer biner koyun sığar. Kış günleri cümle …
EÇS VII 160b … ammâ Allâhümme âfinâ garîbü'd-diyâr bekâr âdem bu mâ’idenin birini yese ol gece dörd beş kerre düşü azar. Yâhûd çok tenâvül ed …
EÇS IV 407b … n etrâfında birer hücre-misâl küçük gârceğizler vardır. Her birinin atabe-i ulyâsı üzre makâm-ı Hızır ve makâm-ı Yûnus ve makâm …
EÇS VIII 370a … keşân-âsâ semâya ser çekmiş dıraht-ı müntehâlar var kim her birinin zıll-ı himâyesindeki çemenzâr yerlerde cümla ahibbâ ve yârâ …
EÇS I 166a … ellişer bin {kîseye mâlik} ankâ bâzergânlar vardır kim her birinin Hind [ü] Yemen'de ve Arab u Acem'de ve dib Frengistân'da or …