İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bolsa

460
geçiş
2.099,6
milyonda
43.
sıklık sırası
33.993 biçim içinde
4
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası701.836,1
Kutadgu Bilig3805.164,4
DLT’deki Türkçe parçalar41.379,3
Atebetü’l-Hakâyık62.174,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,65
KB D 0,75
DLT D 0,45
AH D 0,63

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bolsa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eḍgü7368611,032,667,20153,4
kimiŋ223910,505,074,55127,1
eger2930010,292,524,4555,7
köni3545810,292,194,6253,3
begi199110,143,644,0164,6
ḳılḳı2017010,022,813,8345,5
ḳayda15469,924,283,6765,6
yalŋuḳ151049,773,103,4239,8
isiz161779,682,433,2628,8
boḍunḳa141019,683,043,2936,1
begler161989,642,273,1725,8
arıġ151839,582,293,0824,5
beg162459,541,962,9720,3
er215079,471,302,7213,3
silig11779,393,092,9329,0
usal10359,374,092,9840,7
atı142389,361,812,6715,6
ḳılınçı11979,342,762,8324,2
bilig184739,301,182,379,6
yaġı121649,302,122,6717,4
yaḳın121689,292,092,6516,9
uḳuş111239,272,412,6919,6
boḍun121809,261,992,5915,6
ḳılınç111389,242,252,6217,5
tirig101009,192,572,6319,8
köŋül154269,121,072,036,7
vezir8219,094,502,7037,9
oŋay8229,094,442,7037,0
işi112039,091,692,2910,9
köŋli101469,082,032,3913,4
üküş144239,020,981,845,3
atıŋ8469,023,372,5624,2
bulur91188,992,182,3413,6
ḳılsa101938,971,632,149,3
sözi91318,962,032,2712,1
kimde7118,935,242,5842,9
ḳul8958,882,332,2613,4
keḍ91678,881,682,068,8
sizler123938,850,861,563,6
ötrü123958,850,851,553,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bolsa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (460) →
AH 485–488 … mez erdi ėdibniŋ közi tükedi bu on tört bab içre sözi yaġan bolsa yüklüg özesinde zėr anıŋ tuşı bolġay bu söznüŋ azı
KB 895 apaŋ eḍgü bolsa bu begler özün / bayur buḍnı barça kör itlür ajun
KB 424 baġırsaḳ bütün çın ḳılınçı köni / tili köŋ1i tüz bolsa bilse munı
KB 2803 bilir bolsa kıymet ol arsıḳmasa / satıġda tawıġda neŋ alsıḳmasa
KB 5503 bu künki işiŋ ḳoḍma ḳılma yarın / yarın bolsa işiŋ ḳalur ḳılmadın
KuT T. 37/79a2 … ike bolsa aŋar köŋül azu kemişse ḳulaḳ tuttı ol halde tanuḳ bolsa
KuT T. 27/44a2 36 bütünlükin anlar kim tandılar eger bolsa olarḳa ol kim yer içinde ḳamuġ yana anıŋ meŋizlig anıŋ birl …
KB 2918 iḍişte tü bolsa yaraġsız bolur / tü aş suwḳa tüşse tatıġsız bolur
KB 2274 aḳı alp atım bolsa alçaḳ köŋül / tuzı etmeki kiŋ ne ḳılḳı amul
KB 2048 ḳalı bolsa arslanḳa ıt başçısı / ol arslan bolur barça ıt saḳışı