İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

buldı

39
geçiş
14,5
milyonda
7.564.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig30407,8
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,24
KB D 0,61
DK D 0,49
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: buldı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tilek610610,418,942,4462,8
ajunda3639,918,691,7330,3
ilig66048,266,422,4241,8
öz36007,275,431,6916,8
er36977,065,221,6915,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“buldı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
KB 1716 sınadı kör ilig bu ögdülmişig / könilik üze buldı barça işig
KB 208 ḳamuġ eḍgülükler bilig asġı ol / bilig birle buldı mesel kökke yol
KB 5769 baḳa kör sen emdi ilig eḍgüsin / özüŋ buldı ni‘met yigü keḍgüsin
KuT T. 32/10a2 … kirdi kendke ġaflet vaḳti üze ap osallıḳ üze anıŋ boḍnındın buldı anıŋ içinde iki er toḳşurlar bu anıŋ ögürindin erür yana bu …
KB 1254 kimiŋ ḳılḳı eḍgü ḳılınçı oŋay / tilek buldı barça yaruttı kün ay
KB 1271 küḍezildi kimni küḍezse iḍi / tilek buldı nimet talusın yidi
KB 1976 yise birse dünya tirilse ḳutun / taḳı bir ajunda bu buldı töre
KB 627 baḳa kördi ilig ḳamuġ türlügün / tükel buldı bilgi uḳuşı ögün
KB 1752 ilig me sınadı ḳamuġ türlügün / bütünlük bile buldı baḳtı ögün
KB 1051 bu ay toldı buldı tilekin tükel / tüketti tiriglig turu ḳaldı mal