İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bulun

39
geçiş
14,5
milyonda
7.573.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
85
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig31421,4
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi62,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,73
DLT D 0,33
EÇS D 0,63

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKMaitAbhShoRKBDLTEÇSToplam
bulun·····312639
buluŋ11421···9

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bulun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
havaḳa41011,3911,762,0059,1
bolma63911,3010,382,4575,4
boġzi3411,1612,661,7349,9
boġuzḳa31110,9411,201,7341,5
asġı611810,298,782,4461,5
uluġ33987,816,031,7119,2
er56977,805,962,2031,6
eḍgü36877,085,241,6916,0
deyü36.0074,022,111,334,2
u317.4342,490,570,570,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bulun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
EÇS V 58b "Bire gâzîler, siz zahîre bulun, ben bahâsın vereyim" dedikde hele hamd-i Hudâ, kal‘a ağala …
KB 5504 ite tur söze tur bu il işlerin / bulun inçke teggey özüŋ me yarın
EÇS I 113a "Bire meded Dede'yi bulun" der.
KB 4479 özüŋde ḳoḍı al kisi alsa sen / beḍük tüpke yaḳma bulun bolġa sen
KB 5487 bulun ḳılġıl oġlın ḳızın ḳul küŋin / ḫazine ur anda sen almış neŋ …
KB 4593 boġuzḳa bulun bolma boġzi uluġ / boġuzḳa bulun bolsa bolmaz yuluġ
KB 4516 közüŋni küḍezgil köŋül kolmaġay / köŋül ḳolmasa öz bulun bolmaġay
KB 3636 bu kün kend uluşḳa oḳır sen mini / bulun ḳılsa nefsim yuluġlı ḳanı
KB 5475 ḳatıġlan havaḳa bulun bolmaġıl / hava nefs ikigün bu din oġrısı
KB 6162 bu iki bile er yoḳaḍur küçün / muŋar kim bulun bolsa emger öçün