İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

darni

Din ve inanç olası alıntı: Hint–Soğd (Budist) Tüm bağlamlar →
9
geçiş
3,3
milyonda
23.453.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)6589,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,29
ShoR D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekUShoRToplam
darni3·69
darnı·6·6

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: darni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
amduq3712,5813,971,7353,8
nomuġ47310,6411,002,0053,5
bo51899,699,952,2359,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“darni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
ShoR 3.1.4.R/1 montaġ tör[ö]/// //[tüş kör]geli küseser : bo darni nomuġ sözlep // [közler]niŋ t[amġa qı]lsar ötrü tülinte ne …
ShoR 2.2.6.R /1 amtı [qınadaçı]lar : darni arvış tutudaçılar [ıġ] k[üteçi küzetdeçiler : ]
Sek (IIc) sekiz törlügin yarumış yaltrımış ıduḳ darni tana yip
ShoR 3.1.2.R /8–9 … e kentünüŋ burḫan qutı üzeki ’/// qılıp köni olorup : qamaġ darni erkligi teŋri[si] /// turup bir kyesi yme tıdıġ ada qılmayu …
ShoR 3.1.1.R /6 … suy [qayu] ayıġ qılınçı bar erser : kimler birök [bo] amduq darni nomuġ tutġalı kö [zetse]r yürüŋ ay béş yégirmide // midik y …
ShoR 3.2.1.V/3–4 bo amduq darni [nomuġ] ögretig qıltaçılar una bo montaġ béş yégirmi törlüg …
ShoR 3.1.1.V/6–7 … indan tü[rt]tmiş mandal içinte kirü [yarlıqaduqta bo am]duq darni nomuġ yüz sekiz qata oqıġu ol :
Sek (IIc) uluġ darni tigme erdemke tükellig erip içnip yene edremlerin baturup
Sek (IId) oom akani nikani abila maŋgi mantali svaḫa tŋrim bo darni arvışnıŋ