İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

deli*

67 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
632
geçiş
234,2
milyonda
67
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi625255,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,55
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: deli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mazgal909311,999,019,471.105,5
hüseyin7392510,595,408,34410,2
gönüllü19559,827,534,34167,9
dilâver151529,295,723,8091,0
delüp13589,276,903,58101,8
top261.1398,913,614,6882,9
girid’e9968,665,642,9453,6
demir181.0008,503,263,8049,5
sığar81078,475,322,7644,0
burnu81468,404,872,7339,0
husrev7928,315,342,5838,7
paşa’nın137468,273,223,2235,0
ketağaç6308,216,742,4345,4
ârâste82648,194,022,6529,7
ferhâd71748,154,422,5229,9
dobruca6648,145,642,4035,8
sokup6878,105,202,3832,0
bedenleri6928,095,122,3831,3
paşa839.4788,072,227,16126,8
alayı106128,043,122,8025,8
paşa’ya128648,042,893,0027,5
kayalar72917,963,682,4423,0
girüp151.3697,942,553,2128,3
bal61717,944,232,3224,0
topları107317,912,872,7322,6
mu‘azzam84867,873,142,5120,7
mührü5787,855,102,1725,9
âteş73637,853,362,3920,1
kurşum85397,812,992,4719,2
baca4137,677,361,9934,2
burnunun4187,666,891,9831,2
kolda4187,666,891,9831,2
etin4247,646,471,9828,7
kulakları4367,625,891,9725,2
kurşumu4447,605,601,9623,6
parmak4457,605,571,9623,4
içeri75587,592,742,2514,8
gâzî111.2457,592,242,6116,9
serdârı99287,562,372,4215,1
balyemez64167,552,942,1314,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (632) →
DK V 18 … 'il bir gögerçin oldı pencereden uçdı gitdi ādemīler evreni delil dumrul elin eline çaldı ḳaṣ ḳaṣ güldi aydur yigitlerüm 'azr …
EÇS I 143b … ejder-i heft-ser gibi kırk pâre balyemez topları ve mazgal delikleri ve mükemmel cebehânesi vardır.
EÇS VIII 255b … p birer zıbun ile daracık kayalar içre teper aşağa delikden deliğe enüp bir sâ‘atda tâ ka‘r-ı zemînde makâm-ı işrâkıyyûn ve ma …
EÇS IX Y244a–Y244b … mühim işine yarayım" dedikde Hazret-i Mûsâ Y 244b ol taşı deliğinden ip ile bağlayup mübârek boynuna asdı. Hâlâ abdâlların gerde …
EÇS IX Y76b … ân sarrâc cüvânânları var kim müjeleri tîğıyle dil-i uşşâkı delik delik delüp arz-ı cemâl etmededirler.
EÇS X Y87a … şâhrâh ağaç kapudur. Atebe-i âlîsi üzre bedenleri ve mazgal delikleri var. Andan İmâm Alî kızı Sitti Rukayye önünden ubûr edüp ce …
EÇS IV 201b … uhaddis-i ders-i âmlar vardır. Bâ-husûs Câmi‘-i Kebîr imâmı Deli İmâm nâmiyle şöhret bulmuş imâm-ı fâzıl gâyetü'l-gâye muhad …
EÇS VIII 322b … d burundur kim Mısır yolunda bir azîm kal‘adır. Bunu küffâr Deli Hüseyin Paşa asrında bırağup Kandiye'ye firâr etmişlerdi, h …
EÇS IV 247a … e mahûf âdemlerdir kim her biri hakkâ ki dîvâne hürüm sıfat deliler ve gönüllülerdir ve ayaklarındaki ve çizmelerinde ve Kubadî …
EÇS IV 212a … mîsâk eder. Hemân ân-ı mezkûr su‘bân geminin rahnedâr olan deliğine kuyruğun sokup vücûdun halka halka edüp yatur. Hikmet-i Hud …