İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dem*

239 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
3.409
geçiş
1.263,4
milyonda
239
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Manichaica I-III1485,7
Dede Korkut Kitabı26801,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3.3811.381,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
Man D 0,00
DK D 0,77
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: demir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
lisânı3001.43210,994,3716,481.312,7
mu‘attar15022910,406,0212,061.085,7
bânîsi13856610,154,5911,26648,7
kapusu1682.1479,952,9511,29406,2
nâzır1291.0079,903,6610,46432,9
kat1371.3759,873,3010,52392,8
ya‘nî1402.2519,662,629,91281,1
kûhı1061.0039,623,399,31315,8
kapulu691879,305,198,08390,4
âdemin734019,294,178,07297,1
olur1726.0129,221,508,48138,0
kapudur673169,204,397,80294,4
kapulardır571639,035,117,33315,0
kapu657149,013,177,17175,2
metîn671.1588,912,526,76126,0
var1627.6468,911,076,6671,6
macar’da49758,856,016,89354,1
râyihai481598,784,906,70248,6
kapuları463168,663,856,31166,0
latin’de41748,595,786,29275,8
ammâ21915.2298,590,514,4024,7
dutar40818,555,616,20256,2
vardır1368.5688,540,654,2424,4
latince37608,455,935,98260,6
hayrân392588,453,905,83143,7
derler804.1238,440,944,2928,1
iki1359.4178,430,503,4315,0
a‘lâ382728,403,795,72134,0
cânibi915.6468,360,673,5617,3
hakkâ418688,302,225,0363,2
değildir532.1268,291,304,3333,2
kal‘a754.5578,270,703,3415,5
ki542.4268,241,144,0126,7
râyihasından32668,245,585,54203,3
dahi15213.1868,230,191,522,6
her855.9678,210,502,689,1
ile23423.7698,14-0,04-0,410,2
kıbleye346918,092,284,6354,7
ma‘rûf29908,094,995,22154,6
küçük411.5388,091,403,9829,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (3.409) →
EÇS VI 158a Lisân-ı Latince (---) (---) demekdir. Bânîsi Hersek krallarıdır, ammâ fâtihi sene (---) târîhind …
EÇS II 289a–289b … ğdan bir büyük 289b ejdehâ ra‘d-vâr gürleyüp gelir. Hemân dem şeyh "Kıf yâ sü‘bân, kabr-i râhdır. Bi-emrillah ejder lisân …
EÇS X Y78b … n kal‘a dîvârı binâ etdi. Ve Kalavân câmi‘ine nâzır iki kat demir kapu edüp iki yanına serâmed kulleler etdi.
EÇS I 182b … Bu üçüncü fişek eyle çıkar kim tâ verâ-yı ebre girüp içinde demir teller ile demir kinedli badaluçka fişekler içinde keskin İ …
EÇS VII 154a–154b … m insânın vücûduna münâsib diker üstâd-ı kâmil derzileri ve demircileri var. Beğlerinin ismi (---) (---)ndir. Hakîre elli çift zerd …
EÇS I 215a demişler, hakkâ ki yine öyledir. Ammâ bu ordu alayının güzîdesi ve e …
EÇS IV 362b … a "Bu nehr-i Ma‘kal ve nehr-i Übülle nısıf dâ’ire gibidir." demişler ve "Nehr-i Şatt yedi kutub dâ’iresine müşâbihdir" deyü ukal …
EÇS X Y144a … t-i} Yûsuf'dur. Bu dördünün îrâd [u] masrûfuna cemî‘i ukalâ dem-beste ve hayrân kalmışdır.
EÇS I 200a … râ ve a‘yânın mâlları bundadır kim zîr-i zemîninde niçe yüz demir kapulu mahzenler vardır. Sene 857 târîhinde Ebü'l-feth Sult …
EÇS VIII 286a Rûm lisânınca (---) (---) demekdir, ammâ kavm-i Osmâniyân Abokoron derler. Sene (---) târîhind …