İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

devlet*

1.341
geçiş
497,0
milyonda
61
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig821.114,6
Dede Korkut Kitabı16493,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.243507,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,80
DK D 0,58
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: devleti) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
deri28850312,327,1716,852.506,6
âli2692.58711,134,7115,771.271,8
osmân’da5817410,296,397,52420,9
vezîr535389,854,636,99243,8
osmân651.2859,663,677,43214,0
a‘yânı336889,063,595,27105,3
osmân’a232098,934,794,62110,9
arz253478,924,184,7299,3
gönderüp286398,863,464,8184,6
devâmı19218,847,834,34196,9
sâhibi401.6908,762,575,2676,9
tarafından269008,572,864,4058,9
müddeti172648,444,023,8763,8
inkırâz14548,366,033,6893,3
zamânı207128,322,823,8444,3
sene726.2408,281,545,5659,6
fî152908,243,703,5850,0
mü’ebbed13768,235,433,5274,7
intikâl132098,103,973,3847,9
pâdişâhı165868,092,783,4234,7
pâdişâhîye121078,094,823,3458,3
tarafına188408,082,433,4631,6
dünyâ133517,983,223,2235,2
benî181.0107,972,163,3026,3
revâne133687,963,153,2034,1
gelüp475.0517,911,233,9326,3
dünya122957,913,353,1334,6
nizâm10307,906,393,1272,5
ola211.5887,881,733,2021,3
hân’da10937,844,763,0547,7
âsitânei135737,802,512,9724,1
bergeşte997,777,972,9999,5
eyyâmi9207,766,822,9772,1
erbâbı159517,741,992,9019,0
umûrı9377,745,942,9558,7
osmân’ın102227,713,502,8830,7
hân435.4017,711,003,2816,8
oldu293.3617,661,122,9013,8
olup11317.2817,640,724,1724,2
bulup138197,622,002,7016,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.341) →
KB 1712 biligsizke devlet kelir erse ḳut / turumaz bu devlet anıŋ birle büt
EÇS II 274a–274b … n'ın güzîdesi, on altıncı pâdişâh-ı azîmü'ş-şân ebbedallahu devletehu ilâ inkırâzu'd-devrân, Mekke ve Medîne ve Kuds ve Irâk-ı Ar …
EÇS X Y22b Devlet-i âl-i Cingiziyân
EÇS II 361b … düşmanlarımızdan intikâmlar alup Âsitâne tarafında ahvâl-i devlet bergeşte olup emîndir kim fülk-i kec-reftâr vefk-i murâdımı …
EÇS X Y38a–Y38b … îka devleti girüp yine devlet-i Kıbtî'ye rücû‘ Y 38b edüp devlet-i sânîde müddet-i devletleri yine 188 sene oldu ve nefer (--- …
EÇS III 149a … şa‘şa‘a-i Muhammedî ziyâd-ber-ziyâd olup inkırâzu'd-deverân devlet-i Âl-i Osmân mü’ebbed olup bilâd-ı selâse olan Bursa ve İslâm …
DK Muk. 14 ḥaḳ size yaman getürmesün devletüŋüz pāyende olsun ḫanum hey dede ḳorḳut bir daḫı ṣoylamış görel …
EÇS II 308a … le bizim Hasan Beğ'e teslîm edüp ve Tebrîz Hânı'nın sâhib-i devlet efendimize verdiği cümle yüklü develeri ve Gürcî gulâmları …
EÇS VII 187a … -ta‘âm gûnâ-gûn müşâvereler ederken hikmet-i Bârî Âsitâne-i devlet tarafından Edirne kâ’immakâmı olan Kara Mustafa Paşa'nın ağ …
EÇS X Y31b Devlet-i âl-i Benî Ağleb