İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dostlar

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
18
geçiş
6,7
milyonda
14.074.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası14367,5
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,64
KB D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dostlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tutmaŋlar3811,8812,781,7348,5
tuttılar32511,1611,131,7340,7
aḍın616410,089,422,4566,9
olarḳa43728,397,651,9934,6
taŋrı39096,735,951,7018,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“dostlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
KuT T. 38/33a2 … r kim taptılar tutmaŋlar meniŋ yaġımnı yime siziŋ yaġıŋıznı dostlar kemşür sizler olar birle dostluḳnı çın-oḳ tandılar aŋar kim …
KuT T. 26/54b1 … im tandılar bolsa sizler beraber teŋ yime tutmaŋlar olardın dostlar ançaḳa tegi kesilmeginçe taŋrı yolı içinde eger yüz ewürsel …
KuT T. 26/44a1 … ndılar toḳşurlar taŋrıda aḍınkı yol içinde toḳşuŋlar yekler dostlar birle bütünlükin yek alı erür küçsüz
KuT T. 36/65b2–3 67 Dostlar ol kün amarıları amarıḳa düşmanlar meger saḳnuḳlar
KuT 32 ⟨…⟩ ermez ʿaciz ḳılıġlı yer içinde yoḳ aŋar anda aḍın dostlar bu ögür yolsuzluḳ içinde belgülüg
EÇS V 94a Andan birez yârân dostlar ile Killik burnu nâm mahalde zevk u safâ edüp ale's-sabâh y …
KuT T. 36/3a1–2 6 dostlar taŋrı küḍezgen olar üze ermez sen olar üze erklig
KuT T. 26/94b1 139 anlar kim tutarlar kafirlerni dostlar müʾminlerde aḍın tileyürler mü olar üskinde ʿizzetni bütünl …
EÇS VII 9a … yarar kapudanlar düşürmüşsüz, hemân ucuz vermen" deyü ba‘zı dostlar esîr kapudanların bahâların takdîr etdiler.
KuT T. 27/56a3 … 1 ey anlar kim bittiler tutmaŋlar cuhudlarnı hem tersalarnı dostlar olarnıŋ amarısı amarınıŋ dostı kim kim dost tutsa olarnı si …