İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eşitse

9
geçiş
3,3
milyonda
23.485.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig795,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,57
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eşitse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
söz35187,547,761,7226,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“eşitse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
DLT I, 211 Ḳulaḳ eşitse köŋül bilir / Köz körse üḍig kelir
KB 5394 negü tir eşitgil uḳuşluġ tili / saŋa ötler emdi eşitse ḳalı
KB 2662 köŋüllüg kerek keḍ unıtmasa söz / negü söz eşitse ḳatıġ tutsa öz
KB 2629 bitise oḳısa eşitse sözüg / anın ötrü bilge ḳılur er özüg
KB 2511 biri söz eşitse ḳatıġ tutsa berk / biri körse teŋsiz közin yumsa terk
KuT T. 26/95a2 140 çın-oḳ indürdi siziŋ üze bitig içinde ḳaçan kim eşitse siz taŋrınıŋ ayetlerini tanlur aŋa füsus tutlur anı olturma …
KB 1915 eşitse bolur ol ḳulaḳḳa tatıġ / telim sözlemiş sözde bolmaz asıġ
KB 2491 muŋar meŋzetü keldi bilge sözi / eşitse köŋül birsü alsu özi
KB 205 sözüg sözledeçi azar hem yazar / uḳuşluġ eşitse oŋarur tüzer