İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ediz

6
geçiş
2,2
milyonda
30.657.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,29
KuT D 0,00
KB D 0,00
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKUShoRKuTKBDLTAHToplam
eḍiz····14·317
ediz3··111·6
édiz··4····4
ėdiz·2·····2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ediz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ediz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (6) →
BK K 5 (e)k(i)nti : ḳoş(u)lg(a)kda : (e)d(i)z birle : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z :
BK D 1–2 … [ḳ(a)g(a)n […..…………….(a)l]tı / sir : toḳ(u)z oġ(u)z : (e)ki (e)d(i)z k(e)r(e)kül(ü)g : b(e)gl(e)ri : bod(u)nı / [……………tü]rük: t[ …
BK K 6 toḳuz (e)r(i)g (e)g(i)re : toḳıdı : (e)d(i)z : bod(u)n : (a)nta ölti :
DLT I, 93-94 … aŋar sewük / Bizni tapa nelük / Keçtiŋ yazı kerig / Ḳırlar ediz bedük
KuT T. 26/46b1 … da kim bolsa sizler yeter sizlerke ölüm neçeme bolsa sizler ediz yüksek ükekler içinde eger tegse olarḳa bir eḍgülük ayurlar …
KB 1419 ediz kirik beḍizlig sarayıŋ ḳalıp / ḳaraŋḳu yir ewde yatur sen u …