İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elgi

36
geçiş
13,3
milyonda
8.075.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig34462,2
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,82
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: elgi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kiŋ63111,5210,822,4579,4
aḳı96711,4810,303,00112,0
ilke46710,319,132,0042,9
uzun1441010,018,323,73134,8
isiz41779,277,731,9935,0
tutsa31578,997,481,7225,2
kör45967,705,971,9725,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“elgi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (36) →
KB 6488 iḍi yaḳşı aymış bügü bilgi kiŋ / ajunuġ sınaġlı aḳı elgi kiŋ
KB 5588 yana elgi küçlüg bolur muḫtesib / isizlerni yıġsu cema‘at kezip
KB 1765 ḳamuġ ilke ḳıldı kör elgi uzun / uzun boldı elgi yorıḳ til sözün
KB 546 kimiŋ elgi bolsa boḍunḳa uzun / silig bolġu ḳılḳı ḳılınçı tüzün
KB 5073 uluġluḳ yimesün ol elgi uzun / yanar erse tilde yorıtmış sözün
KB 5555 bularda basa muḫtesibler turur / bular elgi küçlüg kerek ay unur
KB 3447 ḳalı üstese elgi arzu üze / özini tutunsa köŋül til tüze
KB 1708 muŋar meŋzer emdi bu beytig oḳı / oḳıġıl uḳa bar ay elgi aḳı
KB 2903 yigü içgü ḳatmış ḳamuġ otlarıġ / öz elgi bile ḳatsa tutsa arıġ
KB 1037 ḳamuġ ilke ḳıldı kör elgi uzun / boyun egdi düşman kiterdi özün