İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eligleri

15
geçiş
5,6
milyonda
16.130.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası14367,5
Kutadgu Bilig113,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,70
KB D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitShoRKuTKBToplam
eligleri··14115
éligleri·1··1
ėligleri1···1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eligleri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aḍaḳları3312,4214,461,7360,2
ilgerü31211,8312,461,7346,7
ıḍtı35710,4210,211,7336,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“eligleri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
KB 6406 olar barça muŋluġ bu kün eḍgüke / eligleri yetmez yigü keḍgüke
KuT T. 38/53a3 7 arzu ḳılmazlar anı hemişe anı kim ilgerü ıḍtı eligleri ol taŋrı bilgen turur küç ḳıldaçılarnı
KuT T. 36/32a2 … ıŋ birle eger tegse olarḳa bir yawuzluḳ anı kim ilgerü ıḍtı eligleri ademi bütünlükin nu-sipas
KuT T. 33/12a1 … kim fariza ḳıldımız olar üze cüftleri içre ol kim erklendi eligleri bolmasun tėp seniŋ üze emgek tarlıḳ erür taŋrı örtgen yarlı …
KuT T. 38/17a3 … orḳunçnı buzarlar erdi ėwlerini öz eligleri birle müʾminler eligleri birle ʾibret alıŋlar ey közlügler iḍisi
KuT T. 38/37a3 … ʿayallarını yime keldürmegeyler yalġan söz kim ḳoşsalar anı eligleri ara aḍaḳları ara ḫilaf ḳılmaġaylar saŋa eḍgülük içre beyʿet …
KuT T. 32/31a1 47 eger kim tegmese olarḳa bir teggüçi ol kim aşundurdı eligleri ayġatılar: ey iḍimiz nelük ıḍmadıŋ bizke bir yalawaç uḍsa-m …
KuT T. 28/26b3 149 ḳaçan peşiman bolup öknüp eligleri içinde kördiler olar çın-oḳ ḳıştılar aydılar: eger rahm ḳıl …
KuT T. 34/5a2–3 35 yėsünler tėp anıŋ mivesindin andın kim ėtti eligleri şükr ḳılmazlar mu
KuT T. 26/34b1 … g bolġay ḳaçan tegse olarḳa bir musibet anı kim ilgerü ıḍtı eligleri yana kelürler saŋa andıḳarlar taŋrı tuta ap tilemez-miz meg …