İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erni

11
geçiş
4,1
milyonda
20.341.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig227,2
Atebetü’l-Hakâyık62.175,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,49
KB D 0,33
AH D 0,63

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
boḍnındın3912,2613,321,7350,6
til512810,2010,232,2361,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
AH 157–160 … liŋni kel az ḳıl sözüŋ küḍezilse bu til küḍezlür özüŋ rėsul erni otḳa yüzin atġuçı til ol tidi yıġ til yul ottın yüzüŋ
AH 225–228 … biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil öger erse sen baḫılḳa ḳatıġ ya oḳun kezlegil
AH 137–140 … ur tili boş kişi telim başnı yidi bu söz til boşı öçüktürme erni tilin bil bu til başıḳtursa bütmez büter oḳ başı
KB 162 … N YASIN AYUR / / uḳuşḳa biligke bu tılmaçı til / yaruttaçı erni yorıḳ tilni bil
AH 101–104 bilig birle ‘alim yoḳar yoḳladı biligsizlik erni çökerdi ḳoḍı bilig yind usanma bil ol haḳ rėsul bilig çinde …
KuT T. 28/31a1 155 üdürdi musa boḍnındın yetmiş erni biziŋ öḍ urmışımızḳa ḳaçan tuttı erse olarnı yer titremeki …
KuT T. 35/38b1 … müʾmin er firʿavn alidin kizleyür imanını: öldrür mü sizler erni aysa: meniŋ iḍim taŋrı bütünlükin keldürdi sizke nişanlarnı …
AH 281–284 tėvazu‘ ḳılıġlını kötrür iḍi tėkėbbür tutar erni kemşür ḳoḍı uluġsınma zinhar uluġ bir bayat uluġluḳ meniŋ s …
KuT T. 26/12b2 … ḳında ıḍıŋlar bir üstüvarnı anıŋ boḍnındın taḳı bir üstüvar erni uraġut boḍnındın eger tileseler oŋarmaḳ tevfiḳ bėrür taŋrı …
KB 2894 üküş kördüm erni yawa ḳıldı baş / küḍezmedi boġzın ḳowı ḳıldı yaş