İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

fes*

51 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
241
geçiş
89,3
milyonda
51
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig17231,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi22290,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,54
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: fesâhat) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fitne334711,879,945,74421,4
belâğat212411,3410,264,58286,4
belâgat181811,1510,454,24260,9
merânkûş121410,5910,233,46162,4
merânkeş91210,1910,043,00116,9
kırmızı2654610,086,065,02168,7
tekellüm1110710,027,173,2988,7
başlarında121669,926,663,4388,0
geyüp174319,705,794,05103,8
cezâyir91259,656,652,9765,9
cezâyirli5429,187,382,2241,8
sûdân5659,066,752,2237,3
ve’lacemî449,0610,452,0058,0
ve’ttürkî449,0610,452,0058,0
elarabî4149,018,641,9941,2
bağır4168,998,451,9940,0
ḳatılma4288,937,641,9935,0
bor4418,867,091,9931,8
kabâhatün338,6510,451,7343,5
buzuġlı368,649,451,7335,2
tilimsân368,649,451,7335,2
yıra3108,618,711,7331,3
kurtuba3138,608,341,7329,4
kevni3158,588,131,7328,5
bellerinde41068,565,721,9624,0
pala3228,557,581,7226,0
içme3318,507,081,7223,8
sarık3398,466,751,7222,4
ḳaçar3408,456,711,7222,2
kelimât52308,444,932,1624,6
başlarına41398,435,331,9521,9
fârisî3568,376,231,7120,1
bıçak3588,366,181,7119,9
elfâzı3588,366,181,7119,9
arabî31048,155,341,6916,4
eksik31138,125,221,6915,9
olmasın31148,115,201,6915,9
lisânı141.4328,103,773,4747,5
anınçün32197,744,261,6412,1
vü111.5727,643,292,9830,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (241) →
KB 2104 fesad ḳayda bolsa ḳaçar ḳut teze / fesad çın yorır tutçı beglik buza
EÇS X Y242b … dî der. Bunun emsâli elfâz-ı mühmele ve cühmeleleri çokdur. Fesâhat üzre eş‘â[r]larından budur, beyt:
EÇS III 179a–179b … im İslâmbol halkı beni güc ile Celâlî ederlerdi. Hâşâ ben o fesâdı kabûl etmezdim, ammâ bed-nâm olurdum. Allah senden râzî ola …
EÇS X Y425b Hemân savt-ı âlî ile lisân-ı Ervâm'ın fesâhat [u] belâgati üzre,
EÇS III 41b … sa bayrakların ve yeşil alemin küşâde kılınca cümle kırmızı fesli guzât-ı müslimîn kalyonun kıçı ve başı ve palavrası üzre sî …
EÇS IV 380b Ve lisân-ı Ardalân, gerçi fesâhat üzre tekellüm eder görünürler ammâ tahfîf-i kelâmları çokdu …
EÇS X Y296a Târîhu seb‘in in terüm(?) tahrîren / An kadrihi fes’el bihi habîren / Nazmuküm Ahmed el-Hatîb eş-şâmî.
EÇS X Y31b … as derler bir şehr-i azîmdir. Selâtînlerinin tahtı olmağıla Fes pâdişâhı derler. İlâ-hâze'l-ân Abbâsiyân'dan berü devletler …
EÇS IX Y385a … düp yetmiş sene bu hâl üzre cârî olup Mısır ve Funcistân ve Fes u Merânkeş ve Sûdân vilâyetleri cezîre oldu. Mürûr-ı eyyâm …
EÇS X Y275b Bi-emrillâh mâderzâd a‘mâ idi. Ammâ bunda olan fesâhat u belâgat ve bunda olan takrîr [ü] talâkat emlahü'ş-şu‘arâ …