İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hava*

29 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
90
geçiş
33,4
milyonda
29
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig42570,9
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,74
AH D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,71

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hava) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kâhı103511,3610,063,16122,9
nefs86010,778,962,8284,7
bulun63910,579,172,4565,3
basġıl4310,4612,292,0065,9
arzularḳa4610,4211,292,0058,2
uḳuş712310,077,742,6361,6
kasrı185069,957,064,21141,5
bas3159,879,551,7334,4
arzu5949,807,642,2243,3
boynı3249,758,871,7331,3
ḳatıġlan3379,608,251,7328,6
tâkı51309,547,172,2240,0
et51929,186,612,2136,1
cihânnümâ31328,796,411,7120,8
köŋül54348,295,432,1828,0
eşitgil32398,225,561,7017,3
öz56007,894,962,1624,8
er56977,704,752,1523,4
gûnâgûn41.8116,113,051,769,9
gûyâ31.7895,712,651,466,0
gûne31.8815,642,581,445,7
birer32.6815,152,071,324,0
her55.9674,761,651,524,6
var67.6464,671,561,625,0
niçe37.0563,780,670,650,6
üzre411.8893,450,330,410,2
ve36147.9192,99-0,13-0,580,3
olup417.2812,92-0,21-0,310,1
u317.4342,49-0,63-0,950,7
ile323.7692,04-1,08-1,932,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (90) →
KB 5403 ḳatıġlan uḳuş birle basġıl hava / havaḳa basıḳsa bolur er yaya
KB 6354 hava arzularḳa bolur erse erk / buşup öwke kelse özin tutsa berk
KB 5472 havaŋnı uḳuş birle basġıl utup / bu nefsiŋ bilig birle yençgil tutu …
EÇS VI 171b … â-gûn nüzhet-âbâd maksûreler ile ârâste ve cihân-nümâ kâh-ı Havarnaklar ve şâhnişînler ile pîrâste bir sarây-ı vâcibü's-seyr iç kal …
EÇS VIII 255b … br-i semâya çıkınca kat-ender-kat sarây-ı azîmler ve kasr-ı Havarnaklar ve kâh-ı nüzhet-âbâdlar var imiş kim zamân-ı Hazret-i Süley …
KB 1315 kişi yası ḳolma özüŋ ḳılma yas / neçe eḍgülük ḳıl hava arzu bas
EÇS VI 164b … Mostar cisri eflâke ser çekmiş bir kayadan bir kayaya tâk-ı Havarnak gibi atılmış bir göz cisr-i müntehâdır kim aşağı bakanın ze …
EÇS VIII 314b … n ve sünbül-i reyhânistân içinde vâki‘ olup gûyâ bir kasr-ı Havarnakdır. Bu câmi‘in kubbeleri üstü serâpâ kırmızı horasânî kireç il …
EÇS VII 136a … aksûreler ve niçe bin matbah ve hücreleri ve musanna‘ kâh-ı Havarnaklarında niçe bin fıskiyye-i havz u fevvâreli kasr(?) nüzhetgâhlar i …
EÇS VII 150a–150b … sizbala batırup yerler. Sizbal bir gûne pişidir kim cevizi havanda döğüp hardal ve tuz ile karışdırup kâselere korlar. Ve cevi …