İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hay*

541 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
6.382
geçiş
2.365,2
milyonda
541
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı17524,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6.3592.597,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,45
KB D 0,33
DK D 0,80
EÇS D 0,93

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hayât) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âbı1.1101.98912,094,8832,196.134,1
âlemi1813529,784,7612,96955,7
edüp74123.9579,640,7110,57158,1
vü1871.5729,592,6511,50390,2
u54617.4349,550,739,25121,7
olup49017.2819,410,587,3672,5
âdem2093.7179,411,579,59183,6
du‘â1435739,403,7211,05507,6
olur2516.0129,371,148,66126,4
cümle51921.1979,270,375,1832,7
kalup1379309,262,9610,20340,2
deyü2166.0079,160,936,9674,7
meks1281.0709,142,669,52268,3
ile49623.7699,070,142,084,7
niçe2127.0569,010,675,3940,1
ve2.406147.9199,00-0,22-8,0162,2
verir1108068,972,859,03257,2
var2097.6468,930,534,4525,7
vardır2188.5688,900,433,7817,8
vâlih941218,895,369,46618,6
ü25311.2958,870,242,477,0
nûş1007388,852,848,60232,5
ammâ27715.2298,71-0,06-0,670,4
suları853078,703,878,59320,8
deyüp1021.9718,641,456,4178,1
su941.3678,631,867,03109,9
ederler1324.5658,630,613,9721,2
paşa1889.4788,600,070,630,4
dahi22813.1868,58-0,13-1,422,0
cemî‘i1143.6878,540,714,1424,1
kadîr73798,535,618,37537,1
ola901.5888,531,586,3280,0
du‘âi72848,515,508,30503,0
azîm1144.0978,480,563,4215,3
sâhibi861.6908,451,435,8364,0
eder1124.2498,430,482,9911,3
olan1386.7718,430,110,840,8
nişân715068,402,897,29169,7
biemri672248,383,987,67264,4
gelüp1155.0518,360,271,813,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (6.382) →
EÇS IX Y101a … a solunda tahta soffa altında iki değirmen yürüdür bir âb-ı hayât su kaynayup cereyân eder. Cümle cemâ‘at andan tecdîd-i vuzû …
EÇS III 83b … b yerlerden bây ve gedâ, garîb u miskinler gelüp bu sahrâda hayme vü hargâhlarıyla gâh gâh meks edüp ibtidâ üç gün tuzlu yeme …
EÇS VI 104b … buldurup sadâ-yı gülbâng-ı Muhammedî'den ve atlar ve cümle hayvânâtlar süheylinden eflâk-i tâs-ı nûlgûn kubbesi çın çın zın zın öt …
EÇS VIII 314b Dedi Haylî bu fethe târîhdir, / Minallâh feth-i bi-nasrin azîz. / Sene …
EÇS IX Y120b … bret-nümâ binâ-yı musanna‘dır, zîrâ cümle Freng esîrlerinin hayâl-pesend san‘atları anda icrâ olunmuşdur. Ve her diyârın birer gûne …
EÇS VIII 321b … şükûfeler ve me’kûlât [u] meşrûbâtların kesreti ve enhâr-ı hayvânların vefreti bir nevâhîde yokdur.
EÇS VII 151b–152a … ba‘zı ayağı demirli esîr-i âdem leşleri ve gûnâ-gûn şişmiş hayvânât leşleri çok idi.
EÇS III 171b Cümleden sarây-ı selâtin-i Âl-i Osmân, hayrât-ı Sultân (---) (---) Hân, şehrin cânib-i şarkîsinde bir çemen …
EÇS VII 95b … Lâkin Tuna gemileri bu mahalde geçdiklerinde "Gemileri Tuna haydudu basup bu boğazda gâret etmesin" deyü İrşova beği bu İnlik k …
EÇS IV 240a … r. Ve bu şehrin zamân-ı imâretinde atdan gayrı bu şehre bir hayvân girmezmiş ve zî-rûh kısmı boğazlanmazmış. Cümle taşrada boğ …