İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ilahi

8
geçiş
3,0
milyonda
25.524.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig568,0
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,32
AH D 0,33
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBAHEÇSToplam
ilâhî··206206
ilahî··2222
ilahi5218
ilâhi··44
ilâhı··22
‘ilâhî··22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ilahi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ilahi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
KB 47 ilahi küḍezgil meniŋ köŋlümi / sewüg sawçı birle ḳopur ḳopġumı
KB 6501 ilahi özüm bu sözüg başladı / tilekim ne erdi bilir sen iḍi
AH 1–2 ilahi üküş hamd ayur men saŋa seniŋ rahmėtiŋdin umar men oŋa
AH 37–38 ilahi keçürgen iḍim sen keçür neçe me ḫatalıġ ḳul ersem saŋa
EÇS V 115b–116a … etdikleri kelâm-ı nâ-mahalleri bir şey’e ta‘accüb etseler "İlahi dilemişüm şâyed bu işi işlememişsun" derler. Hatunlarına ta …
KB 391 ilahi bilür sen bu ‘acizlıḳım / saŋar oḳ açar men muŋum hem taḳım
KB 48 ḳıyamette körkit tolun teg yüzin / elig tuttaçı ḳıl ilahi özin
KB 6604 ilahi ruzi ḳıl sewüg sawçı yüzin / yime tört işiniŋ yüzini köreyi