İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ilde

45
geçiş
16,7
milyonda
6.636.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig39530,1
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,82
DK D 0,45
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ilde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳutı3699,758,351,7328,9
telim41199,647,981,9936,4
uluġ73989,027,042,6354,7
isiz31778,796,991,7223,2
atı44348,106,111,9726,1
eḍgü36877,075,031,6815,1
er36977,055,011,6815,1
kişi39926,574,501,6613,0
iç31.5905,913,821,6110,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ilde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (45) →
KB 6453 telim boldı ilde bu yarlaḳ kişi / yavaş boldı satġaġ kötürmez başı
KB 5238 negü tir eşitgil bilig bulmış er / bilig birle ilde aġır bolmış er
KB 5305 kişi suḳıŋa birme ilde elig / sizik tutma buzġay itilmiş ilig
KB 5200 bu kün eḍgü bolsun tise sen ḳamuġ / özüŋ eḍgü bolġıl ay ilde uluġ
KB 1960 ıḍuḳ ol bu beglik arıġlıḳ tiler / arıġlıḳ bile ilde saḳlıḳ tiler
KB 3868 ne erklig bolur ol boḍunḳa uluġ / yorıtmasa ilde bu yarlıġ ḳamuġ
KB 3576 bu üç neŋ sewinçi tatıġı ḳamuġ / aḍın üçke tegmez ay ilde uluġ
KB 2017 ḳayu beg törü birse ilde köni / ilin itti ḳoḍtı yarutı küni
KB 263 ḳalı bilgeke tegse ilde orun / ol il boldı törde taḳı keḍ burun
KB 3108 törü tüz yorıttıŋ itildi ajun / kim erse küçek ilde körmez közün