Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 826 | 337,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ilmi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| hendese | 64 | 89 | 11,16 | 8,19 | 7,97 | 664,3 | |
| usturlâb | 44 | 39 | 10,70 | 8,84 | 6,62 | 529,1 | |
| hadîs | 39 | 115 | 10,40 | 7,11 | 6,20 | 322,1 | |
| nücûmda | 35 | 32 | 10,38 | 8,80 | 5,90 | 420,9 | |
| nücûm | 29 | 30 | 10,11 | 8,62 | 5,37 | 339,9 | |
| hey’et | 20 | 38 | 9,56 | 7,74 | 4,45 | 188,0 | |
| tecvîd | 19 | 15 | 9,53 | 9,01 | 4,35 | 228,4 | |
| haberdâr | 20 | 104 | 9,46 | 6,29 | 4,42 | 139,0 | |
| kitâbı | 22 | 301 | 9,32 | 4,90 | 4,53 | 108,4 | |
| mi‘mârîde | 16 | 13 | 9,28 | 8,97 | 3,99 | 192,3 | |
| mi‘mârîden | 15 | 11 | 9,19 | 9,12 | 3,87 | 180,3 | |
| ledün | 15 | 12 | 9,19 | 8,99 | 3,87 | 180,3 | |
| üstâdı | 24 | 565 | 9,14 | 4,11 | 4,62 | 92,6 | |
| cerri | 14 | 13 | 9,09 | 8,78 | 3,73 | 168,3 | |
| edvâr | 14 | 20 | 9,08 | 8,16 | 3,73 | 143,9 | |
| görülür | 13 | 34 | 8,95 | 7,28 | 3,58 | 111,1 | |
| fıkıh | 12 | 8 | 8,88 | 9,26 | 3,46 | 144,3 | |
| tıbda | 12 | 10 | 8,87 | 8,93 | 3,46 | 144,3 | |
| bekavli | 15 | 224 | 8,87 | 4,77 | 3,73 | 71,3 | |
| mübâhasei | 12 | 30 | 8,84 | 7,35 | 3,44 | 104,0 | |
| inşâda | 11 | 9 | 8,75 | 8,96 | 3,31 | 132,2 | |
| hendesede | 11 | 10 | 8,75 | 8,81 | 3,31 | 132,2 | |
| mi‘mârî | 11 | 14 | 8,74 | 8,32 | 3,31 | 117,7 | |
| eskâl | 11 | 24 | 8,72 | 7,54 | 3,30 | 99,2 | |
| kâmil | 29 | 1.446 | 8,71 | 3,03 | 4,73 | 71,5 | |
| asr | 11 | 61 | 8,66 | 6,20 | 3,27 | 74,9 | |
| mâlik | 20 | 793 | 8,66 | 3,36 | 4,04 | 57,5 | |
| arûzda | 10 | 7 | 8,62 | 9,18 | 3,16 | 120,2 | |
| tıb | 10 | 10 | 8,61 | 8,67 | 3,15 | 120,2 | |
| hikmet | 11 | 101 | 8,60 | 5,47 | 3,24 | 63,1 | |
| yegânei | 10 | 40 | 8,56 | 6,67 | 3,13 | 75,4 | |
| sâhibi | 28 | 1.690 | 8,51 | 2,75 | 4,51 | 59,6 | |
| mukayyed | 11 | 162 | 8,51 | 4,79 | 3,20 | 52,6 | |
| simyâ | 9 | 10 | 8,46 | 8,52 | 2,99 | 101,7 | |
| iklîmi | 12 | 316 | 8,43 | 3,95 | 3,24 | 43,7 | |
| tekmîl | 9 | 42 | 8,41 | 6,45 | 2,97 | 64,7 | |
| kavli | 10 | 170 | 8,36 | 4,58 | 3,03 | 44,9 | |
| hıfz | 11 | 296 | 8,33 | 3,92 | 3,10 | 39,6 | |
| simyâda | 8 | 6 | 8,30 | 9,09 | 2,82 | 96,2 | |
| tasavvufda | 8 | 7 | 8,29 | 8,86 | 2,82 | 96,2 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
ilmi* ile tüm bağlamlar →“ilmi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (828) →| EÇS VIII 360a | Der-hisâb-ı ekâlîmât: Be-kavl-i | ilm-i | nücûm-ı ilm-i usturlâb bu şehir dördüncü iklîmin vasatında … |
| EÇS III 132a | … er-çeşme-i palas pûşân-ı sâhib-i nâr-ı zünnâr Andire mel‘ûn | ilm-i | nücûmda yed-i tûlâ sâhibi olmağıla Hazret-i Resûl-i Hudâ, M … |
| EÇS V 21a | Evvelâ Dârü'l-kurrâ-yı Ulu câmi‘. Mahsûs ilm-i Hafz ve | ilm-i | İbn-i Kesîr ve kırâ’at-i seb‘a okudur başka şeyhü'l-kurrâsı … |
| EÇS X Y154b | Netîce-i kelâm âteşbâzlık | ilmi | Freng-i pür-renge mahsûs iken bu Mısır azebinin âteşbâzlığı … |
| EÇS X Y268b | … Fisagores-i Tevhîdî idi. Âlim ü şâ‘ir ve mâhir ü mâir idi. | İlm-i | tasavvufu Hazret-i Alî'den görüp min-ledünnâ ilmine dahi mâ … |
| EÇS III 51a | … bâ-kemâlin müşâhede edince îmâna gelüp sahâbe-i güzîn oldu. | İlm-i | tıbda ve ilm-i şi‘rde yegâne-i asr idi. Mısır'da Şeyh Atebe … |
| EÇS III 75b | … ma mahsûs dârü'l-hadîsi yokdur, lâkin gayri câmi‘lerde dahi | ilm-i | hadîs ders-i âmmları vardır. |
| EÇS X Y265b | … bîrûndur. Binden mütecâviz mücelled te’lîfâtları vardır kim | ilm-i | tasavvufda lâ-nazîrdir. Tabakât-ı şa‘râvî ve Mîzân-ı şa‘râv … |
| EÇS IV 275a | Bu mezkûr hattâtların cümlesi | ilm-i | nesihde ve ilm-i hatt-ı sülüs-i Halebî'de ferîd-i asr kimes … |
| EÇS VIII 211b | İlm-i | usturlâb muktezâsınca be-kavl-i müneccimîn bu şehr-i Sidirk … |